Start van onderzoeksprojecten 21e-eeuwse vaardigheden

Hoe kan het onderwijs gedurende ons hele leven het beste inspelen op de veranderende eisen van de samenleving en arbeidsmarkt? Vier projecten die aan het begin van zomer 2015 subsidie ontvingen om hiernaar onderzoek te doen, presenteerden zich op 24 maart 2016.

Wat zijn het nu, die 21e-eeuwse vaardigheden? Daarover bestaan verschillende opvattingen. Zo geeft ‘21e-eeuws’ aanleiding tot verwarring. In het nieuwe meerjaren-onderzoeksprogramma van het NRO wordt hierover opgemerkt (p.14):

“Hoewel de term 21ste-eeuwse vaardigheden suggereert dat het om nieuwe vaardigheden of competenties gaat, is dat allerminst het geval. Wel nieuw is dat deze competenties in belang toenemen. De arbeidsmarkt laat immers een afname van productiewerk zien en een sterke toename van banen waarvoor 21ste-eeuwse vaardigheden van belang zijn.”

Kennisnet beschouwt 11 soorten vaardigheden als ’21e-eeuws’ in een nieuw model, en wel: kritisch denken, creatief denken, probleem oplossen, computational thinking, informatievaardigheden, ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid, communiceren, samenwerken, sociale & culturele vaardigheden en zelfregulering.

Heterogeen

Onder andere uit de opsomming zoals Kennisnet die maakt, kunnen we constateren dat 21e-eeuwse vaardigheden heterogeen van aard zijn. Het “Skills Platform” van OCW dat zich buigt over een vervolg van Investeren in skills en competenties (2014) heeft vastgesteld dat sommige daarvan als basisvaardigheden zijn te kenschetsen (mediawijsheid, communiceren).

Weer andere zijn advanced skills of hogere vaardigheden (zelfregulering, kritisch denken, probleem oplossen) die het beste aan de hand van specifieke vaardigheden in een bepaald domein geleerd en geoefend kunnen worden. Waarbij wel aandacht moet zijn voor de mogelijkheden van ‘transfer’ naar andere vaardigheden en domeinen.

Onderzoek met brede scope

De vier projecten die onlangs zijn gestart in het onderzoeksprogramma van het NRO met MaGW, hebben betrekking op diverse vaardigheden, domeinen en doelgroepen. Het gaat om:

Naast deze vier projecten blijft er aandacht voor 21e-eeuwse vaardigheden op andere manieren. Zoals gezegd gaat het nieuwe programma van het NRO in op deze vaardigheden als mogelijk object van onderzoek. Ook zal het NRPO-SIA KIEM-projecten starten op dit gebied en een platform voor onderzoek naar 21e-eeuwse vaardigheden inrichten. Houd deze website en die van het regieorgaan SIA in de gaten: meer informatie hierover volgt.

De vier recent gestarte projecten wens ik veel succes toe, en ik kijk met grote nieuwsgierigheid uit naar hun vorderingen.

Jelle Kaldewaij, directeur NRO