Toekenningen horizontale samenwerking en verantwoording door mbo-instellingen

Er is NRO-subsidie toegekend aan twee onderzoeken naar horizontale samenwerking en verantwoording door mbo-instellingen. In totaal is 500.000 euro toegekend waarvan 300.000 euro voor het onderzoek naar horizontale samenwerking en 200.000 euro voor het onderzoek naar horizontale verantwoording. De onderzoeken lopen tot 2021.

Hieronder vindt u de titel, samenstelling van het consortium en samenvatting van het onderzoek.

Titel: Verduurzaming van publieke waarde door samenwerking

Samenstelling consortium
Prof. Dr. Renée van Schoonhoven (VU Amsterdam)
Drs. Djoerd de Graaf (SEO)
Dr. Cor van Montfort (VU Amsterdam)
Dr. Frans de Vijlder (HAN)

Samenvatting
OCW-beleid en nieuwe regelingen maken het voor mbo-instellingen mogelijk actief de samenwerking aan te gaan met partners in de regio. Dit bevordert de aansluiting van mbo-opleidingen op regionale ontwikkelingen en zet aan tot bijdragen van het mbo aan innovatief vermogen in die regio. Dit onderzoek brengt actuele vormen van horizontale samenwerking in het mbo in beeld en gaat na hoe deze bijdragen aan een responsief curriculum en regionale innovatiekracht. Het onderzoek gaat uit van het theoretisch concept ‘public value management’. Een responsief curriculum en innovatiekracht worden gezien als het met de samenwerking (mede) te realiseren doel. Uitgangspunt is dat hulpbronnen (organizational capacity) en steun in de omgeving (authorizing environment) relevant zijn bij de realisatie van publieke waarde door middel van samenwerking. Aan de hand van dit conceptueel kader worden factoren die bijdragen aan resp. belemmerend werken voor de realisatie van publieke waarde in de regio in kaart gebracht. Het onderzoek wordt uitgevoerd door middel van een literatuuronderzoek, twaalf zorgvuldig geselecteerde gevalsstudies en een actie-onderzoek met de aan de gevalsstudies deelnemende mbo-instellingen.
Voor de deelnemende mbo-instellingen levert het onderzoek inzicht op in de regionale samenwerking en de mogelijkheden tot verbetering/bestendiging daarvan. Tevens ontwikkelen de onderzoekers een instrument waarmee andere instellingen hun samenwerkingsrelaties kunnen analyseren. Op het niveau van de mbo-sector geeft het onderzoek inzicht in de diversiteit aan samenwerkingsrelaties; het kan een aanzet geven tot beleidsontwikkeling ten aanzien van (verticale) verantwoordingsrelaties. Voor beleidsmakers kan de uitkomst van het onderzoek – waaronder een beleidsgerelateerd begrippenkader – een basis vormen voor nieuw en/of effectiever beleid.

Titel: Functies en vormen van horizontale verantwoording in het mbo

Samenstelling consortium
Dr. Margot Oomens (Oberon)
Dr. Marlies Honingh (RU Nijmegen)
Drs. Johan Bokdam (Oberon)
Prof. Dr. Taco Brandsen (RU Nijmegen)

Samenvatting
Horizontale verantwoording is al geruime tijd een van de sturingsinstrumenten in het mbo. Horizontale verantwoording behelst een proces van informeren, debatteren en oordeelsvorming: een geïnformeerde dialoog met belanghebbenden, waarbij belanghebbenden daadwerkelijk betrokken worden bij het beleid. Belanghebbenden in het mbo vormen echter geen homogene groep, wat de bestuurlijke opdracht een zoektocht maakt naar geschikte vormen en functies.

Er is vooralsnog weinig empirisch onderzoek gedaan naar horizontale verantwoording door mbo-instellingen. Dit onderzoek betreft een omvattend exploratief onderzoek naar horizontale verantwoording door mbo-instellingen in de praktijk. Het doel is antwoord te geven op de volgende onderzoeksvragen:

1. Hoe wordt horizontale verantwoording door mbo-instellingen vormgegeven?
2. Welke opbrengsten heeft horizontale verantwoording voor mbo-instellingen, -opleidingen en belanghebbenden?
3. Wat is de relatie tussen enerzijds horizontale verantwoording en anderzijds verticale verantwoording, medezeggenschap en intern toezicht?

Horizontale verantwoording is een complex en dynamisch proces. Zicht krijgen op de werking en uitkomsten van dit proces vraagt om diepgang en kwalitatieve informatie. Om hier recht aan te doen omvat het onderzoek een literatuuronderzoek en een meervoudige geneste casestudie, waarbinnen we werken volgens een mixed methods-benadering die bestaat uit documentenanalyse, interviews en observaties. De onderzoeksresultaten geven individuele instellingen en opleidingen de mogelijkheid beter te reflecteren op doel, uitvoering en opbrengsten van hun eigen horizontale verantwoordingsaanpak. Daarnaast dragen de resultaten sectorbreed en beleidsmatig bij aan begripsverheldering, inzicht in de (on)mogelijkheden van horizontale verantwoordingseisen en de invloed daarvan op verticale verantwoordingsrelaties in het mbo. Het onderzoek omvat een uitgebreid plan voor kennisdeling op wetenschappelijk, beleidsmatig en praktijkniveau.

Wilt u meer informatie? Bekijk dan de NRO-programmapagina.