Tussentijdse resultaten oktober 2019 evaluatie wet ‘Doelmatige Leerwegen’ en herziening kwalificatiestructuur mbo

De resultaten van de meest recente rapporten van het onderzoeksprogramma Evaluatie wet ‘Doelmatige Leerwegen’ en herziening kwalificatiestructuur mbo laten zien dat er vooralsnog geen effecten kunnen worden vastgesteld wat betreft beoogde doelstellingen, zoals uitval, voortijdig schoolverlaten en het stapelen van diploma’s. Gezien het feit dat de beleidsmaatregelen relatief recent zijn ingevoerd is dit niet verwonderlijk; van doorstroom naar het hbo is, bijvoorbeeld, nog geen sprake. Wel percipiëren mbo-instellingen een aantal effecten. Met name over effecten van de entreeopleidingen zijn medewerkers op beleidsniveau enthousiast. De komende metingen zullen uitwijzen of deze gepercipieerde effecten ook in statistische zin kunnen worden vastgesteld.

In het onderzoeksprogramma, uitgevoerd door KBA Nijmegen en ResearchNed, wordt allereerst de op 1 augustus 2014 in werking getreden wet ‘Doelmatige Leerwegen’, en met name  een aantal specifieke maatregelen binnen deze wet geëvalueerd in de vorm van een meerjarig onderzoek. Het gaat hierbij om maatregelen voor het verkorten en intensiveren van opleidingen, de invoering van een entreeopleiding, het afschaffen van drempelloze instroom op niveau 2,en de modernisering van bekostiging. Daarnaast is in augustus 2016 de herziene kwalificatiestructuur ingevoerd. Ook deze beleidsinterventie wordt geëvalueerd door het consortium. Sindsdien zijn er minder kwalificatiedossiers. Bovendien is de opbouw van deze dossiers aangepast. Nieuw zijn keuzedelen die mbo-instellingen de mogelijkheid moeten geven sneller in te spelen op ontwikkelingen en innovaties in het (regionale) bedrijfsleven en op de wensen van studenten en vervolgonderwijs.

Veel veranderingen

De bevindingen leggen ook bloot hoeveel veranderingen er de afgelopen jaren in het mbo zijn doorgevoerd. Mbo-instellingen en hun docententeams hebben te maken met al deze maatregelen, van de invoering van het toelatingsrecht tot het verkorten van de opleidingen en de invoering van keuzedelen. Al deze beleidsmaatregelen maken het voor de instellingen lastig om alles te (blijven) overzien, de daarmee gepaard gaande veranderingen (op tijd) door te voeren én de effecten ervan in het oog te houden. Ook in onderzoeksmatige zin is het door de vele, uiteenlopende beleidsmaatregelen ingewikkeld om ontwikkelingen in bijvoorbeeld uitval, voortijdig schoolverlaten en doorstroom aan de wet ‘Doelmatige Leerwegen’ en de herziene kwalificatiestructuur in het mbo toe te wijzen. De opzet van het monitorings- en evaluatieonderzoek wordt daarom in de resterende jaren enigszins aangepast. Er zal meer aandacht worden besteed aan de casestudies waarin op basis van percepties van betrokkenen wordt nagaan hoe wetgeving en het daaraan gekoppelde beleid doorwerkt op de verschillende lagen van de werkvloer. Er volgen nog twee metingen, één tegen het einde van 2019 en één eind 2020. De volgende jaarrapportage wordt rond de zomer van 2020 verwacht.

Gecombineerde leerwegen bol-bbl

Ook van het aanvullende onderzoek Evaluatie experiment ‘gecombineerde leerwegen bol-bbl’ (GLBB) is een nieuwe tussenrapportage opgeleverd.

Deze publicaties maken deel uit van het onderzoeksprogramma Evaluatie van twee beleidsinterventies in het MBO: inwerkingtreding wet ‘Doelmatige Leerwegen’ en herziening kwalificatiestructuur, gefinancierd door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).