Vijf teams van onderwijsonderzoekers van start met samenhangende onderzoeksprojecten

Vijf teams van onderwijsonderzoekers verdiepen zich de komende jaren onder meer in brein-geïnspireerde leermechanismen, de invloed van keuzemogelijkheden op schoolloopbanen, en differentiatie in de klas op het gebied van vaardigheden, motivatie en gedrag. Zij ontvangen hiervoor subsidie van het NRO voor ‘Samenhangende onderzoeksprojecten’.

Met het financieringsinstrument ‘Samenhangende onderzoeksprojecten’ wil het NRO diepgang en samenhang in het onderzoek mogelijk maken. Het gaat om projecten van grotere omvang waarin meerdere onderzoekers samenwerken. De voorstellen hebben een looptijd van vier tot vijf jaar en een maximale omvang van 600.000 euro per project.

De vijf gehonoreerde samenhangende onderzoeksprojecten
De volgende vijf projecten (in alfabetische volgorde op achternaam) zijn gehonoreerd:

Een brein-geïnspireerde en model-gebaseerde methode voor L1- en L2-woordenschatontwikkeling in het primair onderwijs
Onder leiding van prof. dr. Harold Bekkering (RU)

Het aanleren van L1- en L2-vocabulaire is van groot belang voor lezen en de dagelijkse communicatie. De onderzoekers hebben de serious game MindSort ontwikkeld, waarin geleerd wordt aan de hand van continue kaarten. Gebruikmakend van MindSort, onderzoeken zij de effectiviteit van brein-geïnspireerde leermechanismen, zoals continue kaarten, continue feedback, en taalonafhankelijke activatie.

Schoolloopbanen in het voortgezet onderwijs: feitelijke en gepercipieerde keuzemogelijkheden en acceptabele alternatieven in kaart gebracht
Onder leiding van prof. dr. Roel Bosker (RUG)

Gedurende hun schoolloopbaan in vmbo/havo/vwo moeten leerlingen kiezen tussen schoolvakken, profielen en schoolniveaus. Schoolbeleid en schoolcultuur kunnen de keuzemogelijkheden van leerlingen inperken en zo hun keuzes beïnvloeden. In dit project wordt onderzocht of gekozen schoolloopbanen verklaard kunnen worden uit de feitelijke, aangeboden en aanbevolen keuzemogelijkheden binnen een school.

Zie je? Effecten van het bewerkstelligen van ‘joint attention’ tijdens opgenomen en real-time ‘modeling examples’ op leren
Onder leiding van prof. dr. Tamara van Gog (UU)

Videovoorbeelden zijn tegenwoordig gemakkelijk te maken en delen door docenten. Ze worden dan ook veelvuldig gebruikt. Kennis van ontwerpprincipes om het leren van videovoorbeelden te optimaliseren, is echter beperkt. De onderzoekers bestuderen of het bewerkstelligen van gedeelde aandacht door middel van kijk-cues een effectief ontwerpprincipe is.

Differentiatie binnenstebuiten: een onderzoek naar differentiatie op verschillende niveaus en binnen verschillende domeinen
Onder leiding van prof. dr. Alexander Minnaert (RUG)

De toenemende heterogeniteit in reguliere klassen maakt differentiatie een belangrijk thema. De taak van de leraar is om tegemoet te komen aan de ondersteuningsbehoeften van de leerling op het gebied van vaardigheden, motivatie en gedrag. De onderzoekers introduceren een theoretisch model waarin de Self-determination theory en de Planned behavior theory worden samengebracht in een overkoepelend kader.

Hoe de flexibiliteit van het Nederlandse onderwijssysteem de (sociale ongelijkheid in) onderwijskansen beïnvloedt
Onder leiding van prof. dr. Rolf van der Velden (UM)

Vroege selectie in het onderwijs kan een negatief effect hebben op het te bereiken opleidingsniveau en vergroot sociale ongelijkheid in onderwijskansen. Deze negatieve effecten kunnen verminderd worden door flexibiliteit van het onderwijssysteem (‘stapelen’ van opleidingen of tussentijds corrigeren door switchen, zittenblijven, klas overslaan of individuele support programma’s). Dit project analyseert de relatie tussen beleidshervormingen, vormen van flexibiliteit en uitkomsten vanuit een Nederlands en internationaal perspectief.

Over deze subsidieronde
Aanvragen konden worden ingediend voor onderwerpen en vraagstukken binnen de zeven hoofdstukken van het NRO-programma 2016-2019:

  1. Onderwijsaanbod en curriculum
  2. Onderwijs en technologie
  3. De socialiserende functie van onderwijs
  4. Professionaliseren van onderwijsprofessionals
  5. Onderwijs en levensloop
  6. Het onderwijsbestel en sturing van en in het onderwijs
  7. Onderwijsvernieuwing en de rol van onderzoek

In deze ronde is gewerkt met vooraanmeldingen en uitgewerkte aanvragen. In het voorjaar van 2016 dienden 58 aanvragers een vooraanmelding in. Daarvan werden er 22 uitgenodigd een voorstel in te dienen. Op de deadline van 27 september 2016 ontving het NRO in totaal 23 uitgewerkte voorstellen, waarvan nu vijf zijn gehonoreerd. Het totale budget voor deze ronde bedraagt 3 miljoen euro.