Filter resultaten op:
Onderwijssector
Onderwijsthema

Vraag & Antwoord

407 resultaten gevonden

Wat is bekend over de voortijdige uitstroom van pabo-studenten en startende leerkrachten in het primair onderwijs?
 PO | Werkdruk | Ook interessant
Sinds 2014 is de uitval van pabo-studenten afgenomen. In het studiejaar 2015/2016 stopte 13 procent van de voltijdstudenten voortijdig en 28 procent van de deeltijdstudenten. Het gaat vooral om mannen, studenten met een niet-westerse achtergrond en studenten met een mbo-vooropleiding. Ook onder startende leerkrachten neemt de uitval de laatste jaren af. Na 1 jaar houdt ongeveer 8 procent het voor gezien, na 3 jaar zo’n 15 procent. Redenen om te stoppen liggen op het persoonlijke vlak of hebben te maken met gezondheid. Andere redenen zijn werkdruk en stress, minder goede relaties met collega’s en leidinggevenden, en gebrek aan doorgroeimogelijkheden.
Lees verder
Wat is een correcte toetsconstructie met de portfoliomethodiek voor de verwerving van taal-, reken- en digitale vaardigheden door volwassenen?
 VOLWASSENEDUCATIE | ICT | Taal | Toetsen & feedback | Vakken
De portfoliomethodiek kan een sterke vorm zijn om een leertraject voor het aanleren van de Nederlands taal, rekenen en digitale vaardigheden te evalueren. Hierbij is aandacht voor goede feedback door de supervisor of de docent belangrijk. Ook helpt een kwalitatief goed zelfassessment van de deelnemer. De toetsvormen kunnen verschillend zijn, maar moeten wel een onderbouwde cesuur hebben. Ofwel, de grens tussen voldoende en onvoldoende moet hout snijden.
Lees verder
Aan welke eisen moeten lesmaterialen voldoen om laagopgeleide volwassen NT1-deelnemers hun moedertaal Nederlands aan te leren tot het niveau 1F?
 VOLWASSENEDUCATIE | Differentiatie | Taal | Vakken
Omdat methodisch lesmateriaal voor laagopgeleide volwassenen met Nederlands als moedertaal nagenoeg ontbreekt, kunnen docenten volwasseneneducatie  lesmaterialen Nederlands als tweede taal gebruiken. Om de taal aan te leren moeten de docenten NT2-materiaal tot en met Niveau A2 aanreiken. Het is dan wel belangrijk om ruimte te bieden voor communicatieve vaardigheden, naast expliciete instructie voor grammatica. Dat alles afgestemd op de behoeften en mogelijkheden van de deelnemer. Ook zorgen authentieke materialen voor leerwinst en kan invoering van leren leren onafhankelijkheid van de deelnemer bewerkstelligen.
Lees verder
Afstandsleren: wat werkt wel en wat niet?
 PO | VO | MBO | ICT
Wanneer scholen noodgedwongen geen lessen kunnen geven in hun fysieke leeromgevingen, is de vraag welke alternatieven er zijn om leerlingen effectief te ondersteunen in hun ontwikkeling. Dit is voorjaar 2020 een urgent vraagstuk. Naar aanleiding van een vraag van een mbo-school zoekt de Kennisrotonde uit wat er in eerder onderzoek bekend is over werkzame kenmerken van afstandsleren. Vooruitlopend op de nadere uitwerking van dit antwoord (in mei 2020 beschikbaar), laten we hieronder zien wat we weten op basis van eerdere Kennisrotonde-antwoorden.
Lees verder
Welke relatie bestaat er tussen passieve woordenschat en technisch lezen?
 PO | Taal | Vakken
Technische leesvaardigheid en passieve woordenschat zijn, samen met begripsvaardigheden, essentiële onderdelen van het leren lezen. Die relatie is wederkerig. Zowel het aantal woorden dat een leerling kent, als wat hij weet over een woord (vorm, betekenis en gebruik) draagt bij aan het snel en accuraat leren lezen van woorden. Daarnaast kan een leerling door technisch lezen nieuwe woorden leren. En er ontstaat ruimte in het werkgeheugen van de leerling om aandacht te besteden aan de betekenis van woorden en aan tekstbegrip.
Lees verder
Welke instructie en begeleiding in begrijpend lezen is het effectiefst voor leerlingen met een autismespectrumstoornis?
 PO | (V)SO
Leerlingen met een autismespectrumstoornis hebben vaak problemen bij begrijpend lezen. Wat die leerlingen kan helpen zijn graphic organizers, ondersteuning in verwijswoorden, vragen beantwoorden, groepswerk en directe instructie. Aangezien de populatie leerlingen met een autismespectrumstoornis zeer divers is, zijn er geen algemeen geldende uitspraken te doen over effectieve instructie en begeleiding.
Lees verder
Kan een vmbo-techniekleerling met een beperkter ruimtelijk inzicht beter een Augmented Reality-bril dan een AR op een device gebruiken om 2D-werktekeningen te lezen? 
 VO | (V)SO | MBO | ICT
Er is nog onvoldoende bekend of leerlingen beter een Augmented Reality-bril (AR-bril) kunnen gebruiken dan een AR-toepassing op een device om 2D-werktekeningen te begrijpen. Ook voor vmbo-techniekleerlingen met een beperkter ruimtelijk inzicht is de meerwaarde niet bekend. De theorie over cognitieve belasting voorspelt wel dat de AR-bril leerlingen met een zwakker visueel-ruimtelijk werkgeheugen en zwakker voorstellingsvermogen beter zal ondersteunen bij het begrijpen en de beeldvorming van een 3D-bouwobject. De theorie zegt echter niet dat deze leerlingen dan ook beter worden in het zelf lezen van 2D-werktekeningen.
Lees verder
Welke factoren verklaren de werkdruk die leerlingen ervaren in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs? Wat kan de school daar aan doen?
 VO | Werkdruk
De werkdruk die leerlingen ervaren neemt toe. Mogelijke oorzaken zijn veranderingen in de samenleving (prestatiemaatschappij), op school (veel huiswerk en toetsen) en in tijdbesteding (bijbaantjes). Ook de sociale druk is groot. Scholen kunnen leerlingen ondersteunen met onder meer stressmanagementprogramma’s en betere communicatie rond toetsen. Verder zijn leerlingen geholpen met leren plannen en het maken van proeftoetsen. Een latere start van lessen en toetsen sluit beter aan bij het bioritme van leerlingen en kan het gevoel van werkdruk verminderen.
Lees verder
Is er een omslagpunt – en zo ja, op welke leeftijd – in de ontwikkeling van peuters, waarna effectieve ontwikkelingsstimulering in groepen mogelijk is?
 VVE | Schoolloopbaan
Uit Europees onderzoek naar voorschoolse educatie en opvang komt naar voren dat een startleeftijd tussen de twee en drie jaar oud het voordeligst is voor de cognitieve, sociale en taalontwikkeling van kinderen. In Noorwegen zijn de effecten onderzocht bij kinderen die al vanaf anderhalf jaar oud met een vve-programma starten. Deze jonge kinderen profiteren van de ontwikkelingsstimulering in kleine groepen. De effecten van ontwikkelingsstimulering in groepen hangen overigens sterk samen met de kwaliteit van de aangeboden voorschoolse educatie.
Lees verder
Zijn linkshandige kleuters motorisch minder goed ontwikkeld dan rechtshandige kleuters? Zo ja, welke interventies bevorderen hun motorische ontwikkeling?
 PO | Leer- & gedragsproblemen | Taal | Vakken
Linkshandige kinderen ontwikkelen zich veelal net als rechtshandige kinderen. Wel komt linkshandigheid wat meer voor onder kinderen met een ontwikkelingsachterstand, bijvoorbeeld dyslexie of motoriek. Wanneer een kind geen duidelijke handvoorkeur heeft, dan kan het een goede keus zijn het kind te leren schrijven met de hand die het duidelijkste handschrift oplevert. Veel bewegingservaring laten opdoen – thuis, op school, in sportklasjes – is voor kinderen met een motorische achterstand belangrijk. Als de achterstand ernstig is en aanhoudt, is verwijzing naar de kinderfysiotherapie de aangewezen weg. Dit geldt ongeacht de handvoorkeur.
Lees verder
Welke informatie uit het leerlingvolgsysteem Cito-LOVS in het basisonderwijs voorspelt het beste het niveau van een leerling in het voortgezet onderwijs?
 PO | Schoolloopbaan | Toetsen & feedback | Ook interessant
Vooral toetsscores op begrijpend lezen en op rekenen-wiskunde uit het leerlingvolgsysteem in het basisonderwijs zijn belangrijke voorspellers voor de onderwijsloopbaan van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Scores op spelling zijn daarvoor minder relevant, afgaand op het beperkt beschikbare onderzoek dat ernaar is gedaan. De toetsscores kunnen leraren helpen bij het opstellen van hun schooladvies aan leerlingen uit groep 8.
Lees verder
Welke factoren zijn bepalend voor de taakzwaarte van leraren in respectievelijk het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs?
 PO | Ook interessant
Het aandeel werknemers dat te maken heeft met hoge taakeisen is in het primair onderwijs hoger dan in het voortgezet onderwijs. Ook emotioneel zwaar werk en lastige taken komen in het primair onderwijs iets vaker voor. Werkenden in het primair onderwijs hebben bovendien minder mogelijkheden om zelfstandig beslissingen te nemen over de uitvoering van hun werk. Ondanks deze verschillen in werkdruk is het aandeel werknemers met burn-outklachten in het primair onderwijs lager dan in het voortgezet onderwijs. De verzuimpercentages in beide onderwijssectoren wijken niet erg van elkaar af.
Lees verder
Hoe kunnen lerarenopleiders studenten begeleiden om in dialoog goede onderzoeksvragen te formuleren?
 LERARENOPLEIDING | Professionalisering | Ook interessant
Een goede onderzoeksvraag is relevant voor de praktijk, verankerd in de theorie, precies geformuleerd, functioneel en consistent. Veel studenten vinden het moeilijk om tot een goede onderzoeksvraag te komen, in interactie met betrokkenen in de praktijk en gebruikmakend van theorie. Studenten hebben hiervoor verschillende soorten kennis, vaardigheden en houdingsaspecten nodig. Er is nauwelijks effectonderzoek gedaan naar manieren waarop lerarenopleiders hen daarbij het best kunnen begeleiden. Er zijn wel verschillende onderbouwde werkvormen die kunnen helpen en de dialoog kunnen stimuleren tussen begeleiders, studenten onderling en betrokkenen uit de praktijk, zoals de 5W+H-methode.
Lees verder
Is het bij begrijpend leesonderwijs in de bovenbouw effectiever als leerlingen eerst individueel de hele tekst lezen, voordat ze per alinea in tweetallen informatie verwerken?
 PO
Om een samenhangend beeld te vormen van een tekst leggen leerlingen verbanden binnen de tekst, en tussen de tekst en hun achtergrondkennis. Leerkrachten kunnen leerlingen hierin stimuleren door het stellen van inhoudsgerichte vragen tijdens of na het lezen. Uit onderzoek is niet duidelijk of leerlingen de tekst wel of niet eerst in zijn geheel moeten lezen. Wel is het effectief om leerlingen samen, in de vorm van rolwisselend lezen, de teksten en bijbehorende vragen te laten behandelen.
Lees verder
Wat is de cognitieve achterstand van basisschoolleerlingen wanneer zij een groep overslaan? En lopen ze deze achterstand nog in op de basisschool?
 PO | VO
Basisschoolleerlingen die een groep overslaan hebben een leervoorsprong, maar kunnen in hun nieuwe groep – met oudere klasgenoten – een relatieve achterstand hebben. Afhankelijk van het gemak waarmee versnelde leerlingen leerstof of vaardigheden leren, hun intelligentie en de pedagogisch-didactische begeleiding door school, kunnen zij deze relatieve achterstand inlopen gedurende de basisschoolperiode. De mate waarin versnelde leerlingen relatief achterlopen ten opzichte van hun nieuwe klasgenoten en in hoeverre ze dat inhalen binnen het basisonderwijs, is niet uit onderzoek bekend.
Lees verder
Welke manier van formatief toetsen geeft het betrouwbaarste beeld van de leesvaardigheid van leerlingen in het basisonderwijs?
 PO | Toetsen & feedback
Begrijpend lezen is een complexe vaardigheid waarbij veel verschillende cognitieve processen betrokken zijn. De toetsen die je daarvoor kunt inzetten, meten verschillende aspecten. Onderzoek wijst niet uit welk type het beste is om begrijpend lezen te toetsen. Belangrijk is dat de gekozen toets goed aansluit bij het beoogde doel van het leesonderwijs. Verder ontwikkelen leerlingen zich meer in begrijpend lezen als de leraar - op basis van een toets – een goed beeld heeft van de deelvaardigheden van een leerling, zodat hij daarbij passende instructie kan geven.
Lees verder
Wat is een effectieve rekendidactiek voor leerlingen in het basisonderwijs en hangt dat samen met kenmerken van de leerlingpopulatie?
 PO | Vakken | Ook interessant
Constructivistische rekenmethoden, zoals realistisch reken-wiskundeonderwijs, leveren geen betere resultaten op dan traditionele methoden zoals directe instructie, maar ze doen er ook niet voor onder. De rekenprestaties hangen samen met de kennis en vaardigheden van de leraar, de interactie tussen leraar en leerlingen en de aandacht en tijd voor rekenen-wiskunde. Rekenzwakke leerlingen lijken problemen te ondervinden bij relatief open didactische methoden, omdat zij meer behoefte aan structuur hebben dan betere rekenaars.
Lees verder
Zijn docenten in een educatieve bacheloropleiding voldoende competent om een educatieve masteropleiding te ontwikkelen?
 LERARENOPLEIDING | VOLWASSENEDUCATIE | Professionalisering
Competenties van leraren in het primair en voortgezet onderwijs om een curriculum te kunnen ontwikkelen, overlappen met de competenties om goed onderwijs te kunnen geven. Dan gaat het om het beheersen van het vak en pedagogisch-didactische bekwaamheid. Daarnaast is een ‘curriculaire ontwikkelbekwaamheid’ nodig. Die houdt in de context analyseren, leerplannen ontwerpen, construeren en evalueren, en over een helikopterview beschikken. Belangrijk is namelijk dat het onderwijsprogramma een coherent geheel vormt en past bij de schoolvisie. In hoeverre deze competenties aanwezig zijn bij docenten in een educatieve bacheloropleiding, is niet bekend.
Lees verder
Zijn er effectieve werkwijzen om kleuters te stimuleren om te reflecteren op hun eigen leerproces?
 PO | Ook interessant
Of kleuters al kunnen reflecteren op hun eigen leerproces hangt samen met drie factoren: hun taalvaardigheid, Theory of mind en executieve vaardigheden. Als deze goed zijn ontwikkeld, vergemakkelijkt dat de zelfreflectie. Kleuters kunnen het beste onmiddellijk na een activiteit reflecteren. Verder terugkijken is voor hen moeilijk, omdat hun episodisch geheugen daarvoor onvoldoende is ontwikkeld. Als hulpmiddel kunnen leraren een jonge leerling laten kijken naar een video waarin het kind zelf een bepaalde activiteit uitvoert. Daar kan de leerling dan vervolgens op reflecteren.
Lees verder
Lezen leerlingen met dyslexie in de onderbouw van het voortgezet onderwijs teksten sneller en accurater met een groter beeldscherm?
 PO | VO | MBO | SECTOROVERSTIJGEND | ICT | Leer- & gedragsproblemen | Taal
De meeste leerlingen met dyslexie lezen niet sneller en accurater met een groter beeldscherm. Sterker, sommigen hebben juist baat bij een kleiner beeldscherm. Het verbeteren van het lezen zit vooral in extra ruimte tussen de letters. Bij bijvoorbeeld een e-reader zijn vaak slechts enkele woorden op een regel zichtbaar, net als bij een krantenkolom. Dit leidt leerlingen minder af. Dit voordeel kan mogelijk ook bereikt worden door een beeldscherm in de portretstand te zetten of door kortere regels op het scherm in te stellen.
Lees verder
Wat is het effect van het laten afstromen van vo-leerlingen voor hun verdere schoolprestaties en motivatie?
 VO | Gelijke kansen | Motivatie | Schoolloopbaan
Afstromen van leerlingen in het voortgezet onderwijs (plaatsen in een lager niveau, bijvoorbeeld van vwo naar havo) is een belangrijke voorspeller voor lagere schoolprestaties. Hoe eerder een leerling afstroomt, hoe groter deze samenhang is. Hoewel er geen onderzoek is gevonden met directe metingen van motivatie bij leerlingen die afstromen, kunnen we aannemen dat het competentiegevoel van deze leerlingen afneemt, nog voordat ze daadwerkelijk in een lager niveau zijn geplaatst. Nadat een leerling is afgestroomd, blijkt het competentiegevoel tijdelijk toe te nemen.
Lees verder
Wat draagt luisteren/lezen in een tweede taal bij aan de mondelinge grammaticale opbouw van zinnen bij 8-jarige leerlingen?
 (V)SO | Taal | Vakken
De vraag of 8-jarige leerlingen die Nederlands als tweede taal leren mondeling betere grammaticale zinnen formuleren als ze meer luisteren/lezen in die taal, is niet eenduidig te beantwoorden. Wat daarbij een rol speelt is de verwantschap tussen talen, de leeftijd waarop leerlingen zijn begonnen met het leren van Nederlands en hoelang ze aan die taal zijn blootgesteld. De (grammaticale) ontwikkeling in de tweede taal gaat vooruit door taalproductie (spreken), tweezijdige interactie en door expliciete grammatica-instructie, waarbij leraren goed moeten afstemmen op de capaciteiten van het kind. 
Lees verder
Wat is het effect op de schoolprestaties en het welbevinden van leerlingen wanneer zij in groep 7 en groep 8 van dezelfde leerkracht les krijgen?
 PO | Schoolorganisatie | Ook interessant
Leerlingen in het basisonderwijs halen betere resultaten in taal en rekenen als ze in twee opeenvolgende jaren van dezelfde leraar les krijgen, in vergelijking met leerlingen die een andere leraar krijgen. Het gaat hier om een bescheiden maar positief effect. De oorzaak ligt waarschijnlijk in de sterkere band tussen de leraar en leerlingen. Dat draagt bij aan een effectief leerklimaat in de klas. Onderzoek naar effecten op het welbevinden van leerlingen is niet bekend.
Lees verder
Welke interventies door vakdocenten vergroten de taalvaardigheid van leerlingen in het voortgezet onderwijs?
 VO | Taal | Vakken
Taalgericht vakonderwijs bevordert de taalvaardigheid van leerlingen. Deze inhoudsgerichte benadering is effectief wanneer de docent taal en inhoud met elkaar verbindt. Verder helpt het hoge verwachtingen te hebben van leerlingprestaties en feedback te geven op het taalgebruik. Daarnaast zijn leerlingen gebaat bij interactie en samenwerking om hun taalvaardigheid te oefenen. Om taalgericht vakonderwijs op school in te voeren, is een overkoepelend en breed gedragen taalbeleid raadzaam. Daarvoor is samenwerking tussen taal- en vakdocenten nodig en professionalisering van vakdocenten.
Lees verder
Welke interventies kunnen NT2-docenten inzetten om laagopgeleide, anderstalige cursisten te motiveren om ook buiten de les de Nederlandse taal te leren?
 VOLWASSENEDUCATIE | Motivatie | Taal | Vakken | Vernieuwingsonderwijs
Anderstalige volwassenen leren beter een tweede taal als zij zowel binnen als buiten de les actief zijn met die taal. Om de motivatie voor het leren buiten de les te versterken is het belangrijk dat docenten inspelen op de interesses en ervaringen van hun cursisten. Daarnaast moet de lesstof goed aansluiten op realistische situaties. Docenten kunnen hen ook stimuleren door te zorgen voor een positieve leerervaring en hen wijzen op plekken buiten de les (zoals een taalcafé) waar ze kunnen oefenen.
Lees verder
Wat zijn de effecten van talentgericht werken op motivatie, sociaal-emotionele ontwikkeling en leerprestaties in het primair onderwijs?
 PO | VO | Ook interessant
De effecten van talentgericht werken in het onderwijs zijn niet eenduidig. Modellen voor talentontwikkeling helpen bij het denken over de relatie tussen talentontwikkeling en uitkomsten op leerlingniveau. Ze schieten echter tekort als onderbouwing bij deze relatie. Motivatie is gunstig voor leerprestaties, werd lang gedacht. Recent onderzoek laat vooral het omgekeerde zien: het leveren van prestaties werkt motiverend. Kennis over gepersonaliseerd onderwijs wijst uit dat er onder bepaalde voorwaarden een positieve relatie is met motivatie en leeropbrengsten. Leerlingen moeten dan wel beschikken over metacognitieve en zelfregulerende vaardigheden.
Lees verder
Welke factoren maken lectoraten en practoraten succesvol? In hoeverre zijn deze factoren toepasbaar in het primair onderwijs?
 PO | Professionalisering | Ook interessant
Of een lectoraat of practoraat succesvol is, hangt af van de inrichting en doelen van de opleiding, het personeelsbeleid en de strategieën voor kennisbenutting. Over de transferbaarheid van deze factoren naar het primair onderwijs is geen onderzoek beschikbaar. Experts op het gebied van de rol van onderzoek in het onderwijs komen wel tot aandachtspunten bij een eventuele introductie van een onderzoeksfunctie in het primair onderwijs. Dat zijn de visie van de school op onderzoek, betrokkenheid van de leerkrachten, kennisbenutting en financiering.
Lees verder
Op welke manier draagt kinder- en jeugdliteratuur bij aan leeractiviteiten in het basisonderwijs die de literaire leesvaardigheid stimuleren?
 LERARENOPLEIDING | PO | Taal | Vakken
Interactie over boeken stimuleert de literaire leesvaardigheid van leerlingen in het basisonderwijs. Het kan dan gaan om interactief voorlezen, leescirkels en boekgesprekken. Wanneer leerkrachten hun leerlingen betrekken bij en laten deelnemen aan gesprekken over boeken, verhoogt dat een actieve leerhouding en de motivatie. Interactie over boeken heeft ook positieve effecten op begrijpend lezen en literaire competentie.
Lees verder
Wat zijn effectieve werkwijzen voor het geïntegreerd aanleren van digitale vaardigheden en taalvaardigheden bij laagopgeleide volwassenen?
 VOLWASSENEDUCATIE | Taal | Vakken
Digitale vaardigheden en taalvaardigheden hangen met elkaar samen. Een gecombineerd onderwijsaanbod in taallessen aan laagopgeleide volwassenen is goed mogelijk. Dat aanbod moet dan wel aansluiten bij de individuele behoeften van de deelnemers en bij de inhoud van het taaltraject. Vooral een blended leeromgeving met ondersteuning van een docent als expert en mentor kan er voor zorgen dat elke deelnemer het gewenste leerresultaat bereikt. 
Lees verder
Welk gewicht hebben keuzevrijheid en samenwerking met medeleerlingen in een training gericht op executieve functies van leerlingen van 12 tot 16 jaar?
 VO | Differentiatie
Het is aannemelijk dat keuzevrijheid en samenwerking effectieve elementen zijn in een training gericht op executieve functies van leerlingen van twaalf tot zestien jaar. Er is echter weinig tot geen direct bewijs voor. Een training van keuzevrijheid en ruimte voor samenwerking kan mogelijk bijdragen aan intrinsieke motivatie en welbevinden van leerlingen. Er bestaat een verband tussen deze laatste factoren en executieve functies. Leraren die autonomie van leerlingen ondersteunen, hebben leerlingen met sterkere executieve functies. Of het gaat om een oorzakelijk verband is niet bekend. Dat is wel duidelijk bij peer mentoring. De mentorleerling kan direct bijdragen aan het toepassen van strategieën voor executieve functies door de leerling die hij begeleidt.
Lees verder
Welke efficiënte en betrouwbare werkwijzen zijn er om het startniveau en de ontwikkeling van de spreekvaardigheid van volwassen NT2-leerders te meten?
 VOLWASSENEDUCATIE | Taal | Vakken
Om de spreekvaardigheid van volwassen NT2-leerders te meten, is een brede toetsinhoud nodig, die aansluit bij concrete taalsituaties. Mogelijke toetsvormen zijn de kandidaat-examinator toets, de toets in tweetallen en de groepstoets. De laatste twee lijken iets geschikter te zijn voor het toetsen van mondelinge bekwaamheid, omdat er meer ruimte is voor interactie. Getrainde beoordelaars moeten die toetsen afnemen.
Lees verder
Leren studenten in het mbo beter met een smartboard?
 PO | VO | MBO | HO
Leraren en leerlingen zijn enthousiast over de vele mogelijkheden voor het onderwijs met smartboards. Vooral de levendige presentaties en heldere organisatie van bronnen zien zij als voordelen van deze interactieve, digitale borden. Verder noemen ze meer interactie tussen leerlingen, meer samenwerkend leren en hogere motivatie. Maar de meerwaarde van interactieve borden op het leren is nooit bewezen. De ene keer werkt het beter dan een niet-interactief bord, de andere keer minder goed.
Lees verder
Welke aanpak is effectief bij het begeleiden of stimuleren van startende schoolleiders in het voortgezet onderwijs?
 VO | Professionalisering | Management
De beginperiode van een schoolleider is een lastige periode, met hoge werkdruk. De startende schoolleider is bezorgd over zijn nieuwe positie en zijn rol tegenover leraren. Hij heeft moeite om een coherente organisatie te realiseren, gericht op het primaire proces; een van de basiscompetenties in het beroepsprofiel. Over effectieve aanpakken van het begeleiden en stimuleren van startende schoolleiders in het voortgezet onderwijs is weinig bekend.
Lees verder
Wat zijn effectieve interventies voor schoolleiders om curriculumontwikkeling te bevorderen?
 PO | VO | Professionalisering | Management | Schoolloopbaan | Vernieuwingsonderwijs | Ook interessant
Schoolleiders kunnen curriculumontwikkeling bevorderen door doelbewust interventies in te zetten. Curriculumontwikkeling is een complex proces dat je kunt zien als een organisatieverandering en als een ontwerpproces. Op beide onderdelen kunnen schoolleiders zorgen voor duurzame ontwikkeling en verankering in de organisatie. Succesfactoren zijn onder andere het stimuleren van een positieve houding ten aanzien van curriculumverandering binnen de school en het vormgeven van een gezamenlijk en geleidelijk proces. De verandering inbedden in het professionele ontwikkelingsprogramma voor alle betrokkenen draagt ook bij aan succes.
Lees verder
Op welke manieren dragen masteropgeleide leerkrachten in het primair onderwijs bij aan hun eigen ontwikkeling en aan de kwaliteit van de school?
 LERARENOPLEIDING | PO | Professionalisering | Ook interessant
Basisscholen kunnen masteropgeleide leerkrachten onder meer inzetten bij het ontwerpen van lessen en bij lesbezoek. Persoonlijke kenmerken en leiderschapskwaliteiten van masteropgeleiden verhogen hun bijdrage aan de schoolkwaliteit. Het gaat dan om geloofwaardigheid, geloof in eigen kunnen en het vermogen om collega’s te mobiliseren. Ook schoolkenmerken zijn van belang, zoals inbedding in het personeelsbeleid, het inzetten van verschillende typen masters, en erkenning en ondersteuning door het management. Voorts helpen een sterk netwerk in de school, en een open en lerende cultuur.
Lees verder
Is de klasinrichting van invloed op leerprestaties?
 PO | Ook interessant
Wetenschappelijk is aangetoond dat de inrichting van de klas ertoe doet. De inrichting blijkt een aanzienlijke invloed te hebben op de prestaties voor rekenen, leesvaardigheid, schrijfvaardigheid en helpt om de creativiteit van kinderen te stimuleren. Om verschillende vormen van leren te bevorderen zou de klasinrichting flexibel moeten zijn. Klassen die bestaan uit diverse helder afgebakende activiteitenhoeken dragen bij tot een krachtigere leeromgeving en tot hogere leerwinst.
Lees verder
Wat is het effect van een digitale rekenmethode versus een papieren methode op het verwerven van rekenvaardigheden door leerlingen op de basisschool?
 PO | ICT | Vakken
Het gebruik van digitale technologie voor rekenonderwijs op de basisschool lijkt een kleine positieve invloed te hebben op de leerlingprestaties. Het effect is het grootst als digitale leermiddelen een traditionele aanpak ondersteunen, aansluitend bij het niveau van de leerling. Andere factoren zijn echter veel bepalender voor rekenprestaties. Het gaat dan om extra instructie, manier van inzetten van hulpmiddelen door de leerkracht en zijn of haar kwaliteiten.
Lees verder
Welke mix van talenten binnen een managementteam in het voortgezet onderwijs versterkt de onderwijskwaliteit het best?
 VO | Professionalisering | Management
Samenhang in een managementteam, duidelijk onderscheiden rollen en doelgerichtheid hebben een positieve invloed op het commitment de toewijding van de teamleden. En dat heeft weer effect op onderwijskwaliteit. De ideale samenstelling van een managementteam hangt, als het om veranderen gaat, af van het doel en van het type organisatie. Welke mix van talenten in een managementteam optimaal is voor het versterken van onderwijskwaliteit, is niet bekend.
Lees verder
Hoe is formatief toetsen in te passen binnen programmagericht en binnen ontwikkelingsgericht taalonderwijs?
 PO | Taal | Toetsen & feedback | Vakken | Vernieuwingsonderwijs | Ook interessant
Leerkrachten kunnen zowel in programma- als in ontwikkelingsgericht taalonderwijs formatieve toetsing inzetten. De manier waarop zal verschillen. In programmagericht onderwijs is niet veel ruimte om lessen tussendoor aan te passen. Bij dit type onderwijs past opbrengstgericht werken het beste. Evalueren om te leren sluit juist goed aan bij ontwikkelingsgericht onderwijs.
Lees verder
Wat werkt in het voortgezet onderwijs om innovaties die in een deel van de school zijn ontwikkeld, schoolbreed in te voeren?
 VO | Vernieuwingsonderwijs
Er is weinig onderzoek gedaan naar schoolbrede verankering van innovaties. Uit algemene studies zijn zeven aandachtspunten bekend om duurzame vernieuwing te realiseren. Het gaat om concentratie, commitment, coherentie, community, continuïteit, consistentie en contextmanagement. Dit zogeheten 7C-model was uitgangspunt in een meerjarig innovatieproject van onderzoekers, samen met een groep middelbare scholen: de Expeditie Durven Delen Doen.
Lees verder
In hoeverre kan een volwassene een tweede taal leren in een digitale leeromgeving zonder docent?
 VOLWASSENEDUCATIE | ICT | Taal | Vakken | Ook interessant
Er is geen hard bewijs dat volwassenen digitaal een tweede taal kunnen leren zonder docent. Voor de ontwikkeling van de woordenschat bij hoger opgeleide volwassenen lijkt een docent niet per se nodig. Of dat ook geldt voor andere taalvaardigheden is niet bekend. De taalvaardigheid van laagopgeleide volwassenen en inburgeraars verbetert juist door ondersteuning van een docent. 
Lees verder
Wat zijn oorzaken van voortijdige uitval van leerlingen in het voortgezet onderwijs? Welke interventies gaan deze uitval tegen?
 VO | Schoolloopbaan
Regelmatig schoolverzuim verhoogt het risico op voortijdig schoolverlaten. Verzuim en uitval van leerlingen in het voortgezet onderwijs hebben vooral schoolgerelateerde oorzaken, zoals het schoolklimaat en de kwaliteit van het onderwijs en de begeleidingsstructuur. Ook gezondheidsproblemen bij leerlingen leiden vaak tot verzuim of uitval. Scholen kunnen leerlingen aan zich binden door te investeren in een positief leerklimaat en een goede zorgstructuur. Van belang is om daar het netwerk van de leerling bij te betrekken.
Lees verder
Wat is het verband tussen de kwaliteit van het technisch leesonderwijs in het primair onderwijs en laaggeletterdheid?
 VOLWASSENEDUCATIE | PO | Taal | Vakken
Gerichte interventies kunnen bij leerlingen van vier tot acht jaar voor een betere leesvaardigheid zorgen. Vooral de didactiek en methoden, de leerkracht en de leeromgeving dragen bij aan het behalen van betere leesprestaties. Maar het precieze effect van (technisch) leesonderwijs is niet duidelijk, want ook kenmerken van leerlingen, hun thuissituatie en de school hebben invloed. Van laaggeletterdheid is feitelijk pas sprake als iemand geen initieel onderwijs meer volgt waar diegene zijn taalvaardigheidsniveau kan verhogen. Mede daardoor is een eenduidig verband tussen (technisch) leesonderwijs en de mate van geletterdheid niet vast te stellen.
Lees verder
In hoeverre kan de inzet van tussenuren leerresultaten positief beïnvloeden?
 VO | MBO | Schoolorganisatie | Zelfregulerend leren
Wanneer de school tussenuren of niet-vakgebonden uren inzet om extra onderwijstijd te creëren, is een goede opbouw en structurering van passende leerstof belangrijk. Ook als deze uren benut worden om het zelfgestuurd leren van leerlingen te vergroten, is het aan de school om dit actief te stimuleren, inspireren en faciliteren. Het is niet bekend op welke wijze scholen tussenuren het beste kunnen inzetten voor het bevorderen van leerresultaten.
Lees verder
Leidt huiswerk maken door leerlingen op de basisschool tot grotere vaardigheden in plannen en verantwoordelijkheid nemen voor het eigen leerproces?
 PO
Het brein van een kind is nog onvoldoende gerijpt om zelfstandig huiswerk te kunnen maken. Vaardigheden om die zelfstandigheid te leren, zoals plannen, prioriteren en overzicht houden, ontwikkelen zich aanzienlijk sneller wanneer naast de leerkracht ook de ouders die vaardigheden stimuleren.
Lees verder
Welke leeractiviteiten stimuleren het leerproces van begaafde leerlingen in groepen 6-8?
 PO
Speciale voorzieningen buiten de klas voor (hoog)begaafde leerlingen hebben een positief effect op hun cognitieve prestaties. Zo bevorderen bijvoorbeeld verrijkingsprogramma’s het leerproces van begaafde leerlingen. Vooral contact met gelijkgestemden en uitdaging zijn hierbij belangrijk. Een deel van de begaafde leerlingen heeft hulp nodig bij ‘leren leren’, een vaardigheid die ze niet altijd vanuit zichzelf meester zijn.
Lees verder
Wat zijn de effecten van buiten leren bij natuuronderwijs op de ontwikkeling van leerlingen op de basisschool?
 PO | Leer- & gedragsproblemen | Vakken
Buitenlandse studies leveren aanwijzingen dat buitenonderwijs bijdraagt aan meer kennis over de natuur, en betere sociale relaties en sociale competenties van leerlingen. Mogelijk stimuleert het ook de leermotivatie en interesse in natuur of wetenschap op latere leeftijd. Naar de effecten van buitenlessen voor het vak natuuronderwijs op de ontwikkeling van basisschoolleerlingen is in Nederland geen onderzoek gedaan. 
Lees verder
Wat zijn effectieve methoden in het omgaan met culturele diversiteit bij politiek gevoelige onderwerpen?
 MBO | Gelijke kansen
Structurele aandacht voor diversiteit werkt positief bij lesgeven aan volwassenen van verschillende etnische achtergronden. Dan kunnen docenten politiek gevoelige en cultureel bepaalde onderwerpen in de les behandelen. Hierbij dient de docent over goede pedagogische, didactische en interpersoonlijke competenties te beschikken. Om de lessen goed te laten verlopen, kan de docent de dialoog met de deelnemers aangaan, de deelnemers in groepen laten werken en leeftijd- of studiegenoten bij het leerproces betrekken.
Lees verder
Welke manieren van differentiëren dragen bij aan het leerrendement van volwassenen met diverse leerdoelen?
 VOLWASSENEDUCATIE | Differentiatie | Taal | Vakken | Ook interessant
Door de grote verscheidenheid aan leerdoelen in de volwasseneneducatie kan differentiatie bijdragen aan een hoger leerrendement. Vooral voor taal- en rekentrajecten lijken een sterke directe instructie en variatie in leermiddelen succesvolle manieren van differentiatie. De rol van de docent als expert en mentor blijft hierbij essentieel. Deelnemers zijn tevredener als ze aan een gelijkwaardige docent gekoppeld zijn. Dus een goede afstemming tussen docent en deelnemer helpt om de individuele leerdoelen te behalen.
Lees verder
Wat is de impact op de auditieve synthese en leesresultaten van zingend of zoemend lezen in het kleuteronderwijs?
 PO | Taal | Vakken | Ook interessant
Een lesmethode met zingend of zoemend lezen lijkt een positieve impuls te geven aan het leesniveau van leerlingen in groep 3. Het is niet duidelijk of vroegtijdige inzet in groep 1 en 2 daarvoor noodzakelijk is of daaraan kan bijdragen.
Lees verder
Wat is er bekend over effectieve begeleiding van zij-instromers op de pabo bij de ontwikkeling van hun reflectieve vaardigheden?
 LERARENOPLEIDING | VOLWASSENEDUCATIE | 21e-eeuwse vaardigheden | Ook interessant
Leraren moeten reflectieve vaardigheden bezitten om op hun functioneren te kunnen terugkijken, en vooral om dit anderen aan te leren. Het aanleren van reflectieve vaardigheden is niet leeftijdsafhankelijk. Het is een leerproces van het individu in interactie met de omgeving. Hierbij staat de lerende centraal en is een goede relatie met de begeleider essentieel. Een beproefd model is dat van transformationeel leren. De lerende gebruikt ervaringen, vaardigheden en nieuwe kennis om zijn dagelijkse praktijk bij te stellen. Naast rationaliteit is er in dit model ook ruimte voor affectie om het leerproces te beïnvloeden. Daardoor is het leren niet louter op het denken gebaseerd.
Lees verder
Leidt het aanbieden van visuele opdrachten in lerarenopleidingen met een creatieve component tot groter studiesucces?
 LERARENOPLEIDING | Ook interessant
Leervoorkeuren of leerstijlen van leerlingen en studenten die worden gerelateerd aan verbale of visuele informatieverwerking, hebben weinig tot niets te maken met hun ruimtelijke of verbale vaardigheden. De zogenoemde beelddenkers maken verbale opdrachten even goed als de woorddenkers en andersom. Op grond hiervan is niet te verwachten dat het studiesucces van beelddenkers toeneemt met minder talige opdrachten. 
Lees verder
Hoe kunnen pabo-docenten de ontwikkeling van de schrijfvaardigheid van hun studenten versterken?
 LERARENOPLEIDING | Management | Taal | Vakken | Zelfregulerend leren
De ontwikkeling van schrijfvaardigheid van pabo-studenten vraagt om een serieuze, stapsgewijze aanpak. Die bestaat uit feedback geven, strategieën aanleren, het delen en bespreken van schrijfpogingen en leerlingen aanmoedigen. Vooral motivatie en zelfvertrouwen lijken belangrijke factoren in het goed leren schrijven. Omdat pabo-studenten onderling sterk verschillen in schrijfvaardigheid zou het goed zijn als er een leerlijn komt voor het schrijven van een eindscriptie. Daarbij zou er ook in andere vakken aandacht moeten zijn voor schrijfvaardigheid Nederlands.
Lees verder
Wat is de relatie tussen tijdsinvestering in lezen en de groei in voortgezet technische leesvaardigheid?
 PO | Taal | Vakken
Leerlingen die gedurende hun basisschoolperiode veel tijd besteden aan het lezen, ontwikkelen zich tot goede lezers. Leerlingen die weinig lezen, blijven daarin achter. Voor het bevorderen van voortgezette technische leesvaardigheid - vlot en vloeiend lezen met begrip – zijn hardop lezen en stillezen effectieve aanpakken. Het delen van leeservaringen met medeleerlingen en begeleiding door de leerkracht zijn bij deze leesactiviteiten voorwaarden voor succes.
Lees verder
Op welke wijzen verschillen leerkrachten in het waarnemen van pestgedrag en in het tegengaan daarvan?
 PO | Gelijke kansen | Leer- & gedragsproblemen
Leerkrachten hanteren uiteenlopende definities van pesten. Ook hebben ze verschillende opvattingen. Deze opvattingen bepalen welke pestgedragingen zij waarnemen en – bewust of onbewust – tegengaan of bekrachtigen. Consistent en weloverwogen ingrijpen is vaak effectief om pestgedrag te stoppen, bij voorkeur op groepsniveau. Het effect van interventies verschilt niet tussen jongens en meisjes.
Lees verder
In hoeverre leidt professionalisering van schoolleiders in het voortgezet onderwijs tot kwalitatief goed onderwijs?
 VO | Professionalisering | Management | Schoolorganisatie
Professionalisering van schoolleiders in het voortgezet onderwijs lijkt vooral indirect bij te dragen aan de kwaliteit van het onderwijs en de leerlingprestaties. Formele opleidingen voor schoolleiders versterken het onderwijskundig leiderschap, tijd besteed aan schoolleiderschap, leiding geven aan organisatieverandering en vertrouwen in eigen kunnen. Op organisatieniveau kan een school profiteren van versterkt onderwijskundig leiderschap, verbetering van schoolklimaat of verbeterde in- en externe samenwerking.
Lees verder
Draagt een spellingcheck bij toetsen van schrijfvaardigheid bij aan de motivatie van mbo-studenten met dyslexie?
 MBO | Leer- & gedragsproblemen | Taal | Toetsen & feedback | Vakken
Spellingchecken is een goed hulpmiddel om mbo-studenten met dyslexie bij schrijftoetsen te ondersteunen. Het bevordert tevens de zelfredzaamheid van de studenten. Standaard spellingcheckers merken specifieke fouten van dyslectici echter niet altijd op. Het gebruik mogen maken van een onlinewoordenboek om de juiste schrijfwijze op te zoeken, kan studenten eveneens helpen.
Lees verder
Wat is het effect van concrete materialen in het rekenonderwijs op de prestaties van leerlingen in groep 3 tot en met 8?
 PO | Vakken
Het gebruik van driedimensionale materialen heeft een klein tot matig positief effect op rekenprestaties, vergeleken met het gebruik van abstracte rekenkundige symbolen. Vooral op de basisvaardigheden voor rekenen hebben concrete materialen een positieve invloed.
Lees verder
Wat is voor zwakke lezers effectiever voor goede resultaten op de Drie-Minuten-Toets: flitsen van woorden of lezen van teksten?
 PO
Het herhaald oefenen van woorden bevordert het leestempo en de accuratesse van de desbetreffende woorden. Zwakke lezers krijgen op die manier sterkere woordrepresentaties. De transfer naar nieuwe woorden is niet vanzelfsprekend. Oefening op woordniveau leidt tot sneller lezen bij een woordleestaak, dan oefening op tekstniveau. Andersom, leerlingen die op tekstniveau oefenen, lezen vervolgens teksten sneller dan leerlingen die losse woorden oefenen. Leesvaardigheid lijkt daarom het meest gebaat bij een combinatie: oefenen op woord- en op tekstniveau.
Lees verder
Wat zijn de effecten van een flexibel rooster op het eigenaarschap en de motivatie van leerlingen?
 VO | Differentiatie | Schoolorganisatie | Zelfregulerend leren
Een flexibel rooster zou de motivatie van leerlingen kunnen bevorderen. Het biedt leerlingen keuzemogelijkheden en mogelijkheden voor zelfgestuurd leren. Dat is bevorderlijk voor de intrinsieke motivatie en geeft de leerling een gevoel van eigenaarschap. Het is wel noodzakelijk dat de leerlingen hun leerproces leren reguleren en dat leraren hen daarbij ondersteunen. Zo niet, dan kan een dergelijk rooster een averechts effect hebben op de leerprestaties.
Lees verder
Over welke competenties moeten basisschoolleerlingen beschikken om informatie te vinden, te beoordelen en te bewerken voor het beantwoorden van een vraag?
 PO
Onderwijs in informatievaardigheden is goed mogelijk, ook bij leerlingen in het basisonderwijs. Daarbij gaat het om het benoemen van vragen en problemen, en om het zoeken, vinden, kritisch analyseren en verwerken van verschillende bronnen. Een effectieve manier om informatievaardigheden te verwerven is stapsgewijs oefenen. Kijken naar leerkrachten die een systematische aanpak voordoen en toelichten, helpt leerlingen eveneens. Van belang is steeds kritisch te reflecteren op de aanpak en de opbrengsten. Daarbij kan een zogenoemd proceswerkblad ondersteuning bieden.
Lees verder
Welke leiderschapspraktijken vergroten de bereidheid van leraren in het voortgezet onderwijs om te veranderen?
 VO | Professionalisering | Management | Motivatie | Vernieuwingsonderwijs
Het realiseren van verbeteringen of veranderingen in schoolorganisaties is complex en vraagt veel van leidinggevenden en onderwijsprofessionals. Welk handelen van schoolleiders precies bijdraagt aan de veranderbereidheid van leraren is niet bekend. Wel is het noodzakelijk om leraren bij verandering en innovatie te betrekken, bij voorkeur onder leiding van een schoolleider die een professionele cultuur stimuleert.
Lees verder
Wat is het effect van een op vakinhoud toegespitste aankleding van de wanden van een leslokaal op de leerprestaties van mbo-studenten?
 MBO | Ook interessant
Een gemiddeld niveau van complexiteit en kleur op wanden van het klaslokaal werkt voor het leren van jonge leerlingen het best. Of dat eveneens geldt voor studenten in het mbo is niet bekend. Vakinhoudelijk toegespitste aankleding kan afleiden, vooral voor leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte. Stereotype symboliek in de aankleding kan bepaalde groepen leerlingen het gevoel geven minder thuis te horen in het klaslokaal. Anderzijds kan de aankleding zorgen voor een meer authentieke leeromgeving, wat passend is bij de doelgroep van het mbo.
Lees verder
Wat zijn effectieve activiteiten in groep 1 en 2 voor de ontwikkeling van schrijfmotoriek vanaf groep 3?
 PO | (V)SO | Leer- & gedragsproblemen | Taal | Vakken
Er bestaan diverse ideeën over hoe leerkrachten leerlingen in groep 1 en 2 kunnen voorbereiden op schrijfonderwijs vanaf groep 3. Er is echter geen gedegen onderzoek naar de effectiviteit van programma’s die zich daarop richten. Opmerkelijk, omdat de ontwikkeling van de fijne motoriek bij kleuters van belang is voor het met de hand kunnen schrijven. En lees- en rekenvaardigheden hangen daar weer mee samen.
Lees verder
Wat hebben leerlingen uit 3-havo/vwo nodig voor een goed inzicht in de studies en beroepen die aansluiten op een bepaald profiel?
 VO | Ook interessant
Leerlingen die staan voor hun profielkeuze hebben baat bij een breed palet aan informatie en persoonlijke begeleiding. Gesprekken met een decaan, mentor of studieloopbaancoach kunnen leerlingen helpen inzicht te krijgen in hun keuzemotieven, en in hun interesses en capaciteiten. Informatie over vervolgopleidingen, beroepen en de arbeidsmarkt moet concreet en realistisch zijn.
Lees verder
Wat is in het basisonderwijs effectiever voor anderstalige leerlingen: het gelijktijdig leren van twee vreemde talen of het na elkaar leren?
 PO | Taal | Vakken
Gelijktijdig leren van twee vreemde talen op de basisschool is mogelijk en effectief. Er is daarbij wel een verschil tussen schriftelijke en mondelinge taalvaardigheden. Instructie voor lezen en schrijven in verschillende talen kan beter na elkaar plaatsvinden, om interferenties te voorkomen. Leren spreken en leren luisteren kan juist goed naast elkaar. Een nieuwe taal leren is makkelijker als deze lijkt op een eerder geleerde vreemde taal.
Lees verder
Laten leerlingen in het voortgezet onderwijs die les krijgen volgens het leerdoeldenken, meer eigenaarschap voor het leren zien?
 VO | Differentiatie | Motivatie | Schoolloopbaan | Zelfregulerend leren | Ook interessant
Voor eigenaarschap voor leren lijkt het in zijn algemeenheid belangrijk om heldere, realistische en uitdagende doelen te stellen. Doelen die zijn afgestemd op de vorderingen en interesses van de leerlingen. Het helpt als leerlingen, begeleid door de docent, deze doelen zelf mee mogen formuleren. Ook begeleiding bij het leren benutten van de doelstellingen in hun leerproces is voor leerlingen van belang. Systematisch onderzoek naar direct effect van leerdoeldenken bij leerlingen in het voortgezet onderwijs ontbreekt echter.
Lees verder
Welke invloed heeft het aanbieden van Engels in de onderbouw van het basisonderwijs op de beheersing van het Engels in latere leerjaren?
 PO | Taal | Vakken
Het aanbieden van Engelse les in de onderbouw van de basisschool leidt niet per definitie tot een betere Engelse taalvaardigheid in de bovenbouw. Vroege starters presteren soms beter op Engelse toetsen dan late starters, maar de verschillen tussen beide groepen zijn klein. De tijd die leerlingen aan Engels besteden en buitenschools contact met Engels in het algemeen werken positief door op de Engelse taalverwerving. Zo hebben kinderen die tweetalig opgevoed worden, een beduidend betere Engelse taalvaardigheid dan kinderen die alleen op school Engels leren.
Lees verder
Aan welke voorwaarden moet het zogeheten vut-model voldoen om leerresultaten te behalen bij volwassen inburgeraars?
 MBO | Taal | Vakken | Zelfregulerend leren
Toepassing van het vut-model maakt het mogelijk om tijdens inburgeringslessen de volwassen deelnemers een gedifferentieerde en persoonlijke aanpak te bieden. In de voorbereidingsfase stelt de docent samen met de deelnemer de leerdoelen vast. Aansluitend krijgt de deelnemer directe instructie. Vervolgens staat de praktijksituatie van de deelnemer centraal. In deze uitvoeringsfase speelt de docent een grote rol. Dit geldt ook voor de fase van terugkijken. De docent betrekt de deelnemer bij de reflectie en beloont zijn inzet.
Lees verder
Welke effecten heeft het combineren van groep 5/6 in plaats van groep 3/4/5 en 6/7/8 op leerlingen van een basisschool?
 PO | 21e-eeuwse vaardigheden | Schoolorganisatie
Leerprestaties van leerlingen in combinatieklassen wijken nauwelijks af van die van leerlingen uit jaargroep-klassen. Leerlingen uit combinatieklassen hebben vaker een positief zelfbeeld en meer zelfvertrouwen. Het combineren van bepaalde jaargroepen is niet slechter of beter voor leerprestaties dan het combineren van andere jaargroepen.
Lees verder
Wat is het effect van een combinatieklas op de leerprestaties van leerlingen en op de ervaringen van leerkrachten?
 PO
In de jaren tachtig en negentig werden geen verschillen gevonden tussen combinatieklassen en homogene klassen als het gaat om de kwaliteit van instructie en leerprestaties. Wel ervoeren leerkrachten van combinatieklassen hun werk als zwaarder. De Inspectie van het Onderwijs komt echter recent tot de conclusie dat de onderwijskwaliteit in combinatieklassen lager is dan in homogene klassen. Dit geldt voor uitleg, werksfeer en betrokkenheid van leerlingen. De Inspectie constateert ook dat werken in combinatieklassen veel vergt van leerkrachten.
Lees verder
In hoeverre draagt interdisciplinair opleiden in het mbo bij aan het vermogen van beroepsbeoefenaars om in interdisciplinaire teams samen te werken?
 MBO | HO | 21e-eeuwse vaardigheden | Vakken
Verschillende arbeidsmarktsectoren hechten steeds meer belang aan interdisciplinair samenwerken. Opleidingen in het beroepsonderwijs lijken daar gericht aan te kunnen bijdragen, maar bewijzen voor positieve effecten ontbreken. Interdisciplinair opleiden vraagt een specifieke en weloverwogen inrichting van het onderwijs, wat weer de nodige eisen stelt aan docenten en management.
Lees verder
Welke maatregelen zijn effectief om het lerarentekort in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs te verminderen?
 LERARENOPLEIDING | PO | VO | (V)SO | MBO | VVE
Verschillende partijen in het onderwijs nemen maatregelen om het lerarentekort in het po en vo aan te pakken. Vaak is echter niet hard te maken of deze maatregelen ook echt werken. Dat komt onder andere doordat het niet eenvoudig is om effecten aan te tonen. In het algemeen geldt dat maatregelen het meest effectief zijn als ze onderdeel zijn van een bredere strategie en niet op zichzelf staan. Financiële prikkels kunnen helpen, hoewel onderzoek een grote variatie laat zien in de effectiviteit van dit soort maatregelen. Ook klassenvergroting kan bijdragen aan terugdringen van het lerarentekort. Maar dit brengt het risico met zich mee dat het negatief uitpakt voor de leerprestaties van leerlingen en het werkplezier van leraren. 
Lees verder
Vanuit welke perspectieven op identiteit kunnen docenten op middelbare scholen met elkaar in gesprek gaan over hun identiteit en waarden, en wat leveren dergelijke gesprekken op?
 LERARENOPLEIDING | PO | VO | MBO | SECTOROVERSTIJGEND | Professionalisering | Ook interessant
Er zijn vier perspectieven op identiteit die docenten als vertrekpunt kunnen nemen in een gesprek over identiteit. Het rolperspectief gaat uit van de verschillende rollen van een docent. Het micro/macroperspectief benadert identiteit vanuit twee niveaus die in evenwicht moeten zijn. Vanuit het spanningenperspectief kun je lastige situaties waar leraren mee worstelen bespreken. Het carrièreperspectief heeft de loopbaan van docenten als vertrekpunt. De opbrengst is bij alle perspectieven vergelijkbaar: bewustwording van je eigen professionele identiteit, de mogelijkheid om samen de identiteit van de school vorm te geven en hogere werktevredenheid. Voorwaarde is wel dat gesprekken regelmatig plaatsvinden in een veilige context.
Lees verder
Welke didactische strategieën bevorderen het eigenaarschap van leerlingen met een verstandelijke beperking voor hun leerproces?
 VO | (V)SO | Zelfregulerend leren | Ook interessant
Leren dat recht doet aan hun behoeften en mogelijkheden, kan leerlingen met een licht verstandelijke beperking eigenaar maken van hun leerproces. De docent bekijkt samen met de leerling wat de meerwaarde van het leren voor zijn leef- en werksituatie is en welke persoonlijke doelen hij dan kan bereiken. Door coöperatief leren behalen leerlingen met een licht verstandelijke beperking zowel op sociaal als op cognitief gebied winst.
Lees verder
Welk verband bestaat er tussen leesmotivatie en prestaties voor begrijpend lezen in het basisonderwijs?
 PO | (V)SO | Ook interessant
Leesmotivatie is een belangrijke voorspeller van leesgedrag en van leesprestaties. Op theorie gestoelde programma’s voor leesmotivatie dragen bij aan de motivatie van leerlingen en aan hun vaardigheid in begrijpend lezen. Het effectiefst zijn programma’s die nadruk leggen op redenen om te lezen, in combinatie met het bevorderen van zelfvertrouwen. Ook het wekken van persoonlijke interesse, aandacht voor de autonomie van de leerling en het stimuleren van samenwerking vergroten het plezier in lezen.
Lees verder
Wat kunnen leerkrachten in groep 3 tot en met 6 doen om leerlingen te leren klokkijken?
 PO | Schoolloopbaan | Vakken | Ook interessant
Het is vooral belangrijk dat leerlingen de mogelijkheid krijgen om klokkijken te oefenen. Het maakt weinig verschil of leerlingen leren klokkijken per onderdeel – beginnend met de hele uren, dan de halve, et cetera –of dat zij alle elementen van klokkijken in een keer krijgen aangeboden. Over de volgorde van aanleren is wel enige duidelijkheid. Een methode waarin de functies van eerst de kleine en daarna de grote wijzer afzonderlijk aan bod komen, draagt bij aan betere leerresultaten.
Lees verder
Draagt training van het auditief geheugen in kleutergroepen bij aan de ontwikkeling van kritisch, begrijpend luisteren?
 PO | Leer- & gedragsproblemen | Taal | Vakken | Ook interessant
Het onderscheiden en herkennen van klanken is een voorwaarde voor het begrijpen van een boodschap. Of het zinvol is eerst het auditieve geheugen van kleuters te trainen en daarna pas te werken aan de ontwikkeling van hun kritische luistervaardigheid is niet aan te geven. Er lijkt eerder sprake van een samenhang. Gelijktijdig aandacht besteden aan auditieve vaardigheden en fonologisch bewustzijn en aan kritisch en begrijpend luisteren lijkt dan aan te raden.
Lees verder
Onder welke voorwaarden kunnen teacher leaders de professionele ontwikkeling in een digitale leeromgeving van collega-docenten bevorderen?
 MBO | ICT | Professionalisering
Teacher leaders kunnen een professionele groei bij collega-docenten stimuleren. Voorwaarden zijn wel dat collega-docenten de teacher leaders accepteren in hun rol en hen zien als hardwerkend. Verder is het belangrijk dat teacher leaders hun innovatiegerichte inzet voor de school uitvoeren naast hun taak als leraar. Ook moeten ze geregeld input vragen aan hun collega-docenten. Het is niet bekend of dezelfde voorwaarden gelden voor professionele ontwikkeling in een digitale leeromgeving, of dat er aanvullende voorwaarden zijn.
Lees verder
Heeft de inzet van theorie over leervoorkeuren invloed op de leerresultaten van mbo-studenten?
 PO | VO | MBO | Differentiatie | Vernieuwingsonderwijs | Ook interessant
Bewijs voor effectiviteit of ineffectiviteit van de inzet van leervoorkeuren op leerresultaten ontbreekt. Op basis van kennis over het toepassen van de theorie van leerstijlen lijkt het voor het leerrendement niet zinvol om onderwijsaanbod aan te passen aan leervoorkeuren. Mogelijk is er wel een belangrijke relatie tussen voorkennis en leervoorkeuren.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag