Filter resultaten op:
Onderwijssector
Onderwijsthema

Vraag & Antwoord

284 resultaten gevonden

Wat is het effect van digitaal toetsen versus schriftelijk toetsen op de prestaties op taal en rekenen?
 PO | Toetsen & feedback
Het effect van digitaal toetsen versus schriftelijk toetsen verschilt per leerdomein. Leerlingen presteren slechter op een digitale toets begrijpend lezen dan op een papieren leestoets, zeker als het gaat om een lange en informatieve tekst. Voor spelling is het nog onduidelijk wat het effect is van digitaal dan wel op papier toetsen. En bij rekenen lijken er geen verschillen in prestaties te zijn. Ook voor de eindtoets die alle groep-8 leerlingen aan het eind van het schooljaar maken zijn de prestaties op de digitale en papieren versie vergelijkbaar.
Lees verder
Wat kunnen leerkrachten doen om het welbevinden van cognitief zwakkere leerlingen te bevorderen?
 PO | Differentiatie | Gelijke kansen | Leer- & gedragsproblemen
Werken in homogene niveaugroepen kan ten koste gaan van het zelfvertrouwen en welbevinden van leerlingen in lagere niveaugroepen. Leerkrachten bieden deze leerlingen soms minder rijke en motiverende instructie aan. Door de focus te verbreden (niet alleen cognitieve vakken) en ruimte te bieden voor eigen keuzes in een positieve sfeer kan de leerkracht bijdragen aan het welbevinden van leerlingen.
Lees verder
Welke instrumenten kunnen basisscholen gebruiken om de emotieregulering van leerlingen te monitoren?
 PO | Leer- & gedragsproblemen
Er is in het Nederlands één instrument beschikbaar dat specifiek meet hoe kinderen omgaan met gevoelens van boosheid, angst en verdriet, en welke strategieën zij gebruiken om hun emoties te reguleren: de FEEL-KJ. Het instrument bestaat uit een zelfrapportage die kinderen en jongeren van acht tot achttien jaar kunnen invullen. FEEL-KJ is voor het onderwijs goed bruikbaar om inzicht te krijgen in de emotieregulatie van leerlingen.
Lees verder
Kiezen meisjes vaker voor een techniekopleiding en vallen ze minder vaak uit als er aparte meisjesklassen op het roc zijn?
 MBO | Gelijke kansen
Meisjes die meisjesonderwijs volgen denken positiever over bèta/techniekvakken en presteren vaak beter op deze vakken. Dit heeft echter te maken met de kenmerken van de meisjes zelf. Het effect van meisjesonderwijs in vergelijking met gemengd onderwijs is verwaarloosbaar. Of meisjesklassen helpen om meer meisjes in techniekonderwijs te laten instromen is nauwelijks onderzocht. Naar het verminderen van uitval van meisjes in techniekopleidingen is geen onderzoek beschikbaar: de groep meisjes is te klein is om langere tijd te volgen.
Lees verder
Zijn woordlabels effectief voor de taalontwikkeling van kleuters? 
 PO | Taal | Vakken | Ook interessant
Woordlabels kunnen deel uitmaken van een tekstrijke omgeving voor leerlingen in groep 1 en 2. Hoewel er geen onderzoek is naar de effecten van het labelen van voorwerpen, is wel bekend dat tekstrijke omgevingen taalontwikkeling bevorderen. Belangrijk daarbij is dat tekst betekenisvol is en dat leerkrachten kinderen betrekken in het gebruik van deze teksten, bijvoorbeeld in spel. Ook moeten leerkrachten hun klaslokaal bewust inrichten; een teveel aan (visuele) prikkels kan afleidend werken. 
Lees verder
Wat is het effect van kolomsgewijs rekenen, als tussenstap, op de rekenprestaties van leerlingen?
 PO | Vakken
Het maakt waarschijnlijk weinig uit of kolomsgewijs rekenen wel of niet als tussenstap tussen hoofdrekenen en cijferen aan leerlingen wordt aangeboden. Rekenmethoden blijken een verwaarloosbaar tot hooguit klein effect te hebben op rekenprestaties.
Lees verder
Draagt een verlengde schooldag bij aan de ontwikkeling van leerlingen?
 PO | VO | Gelijke kansen
Onderwijstijdverlenging via verlengde schooldagen heeft een neutraal tot zwak positief effect op de leerprestaties (taal en rekenen) van basisschoolleerlingen. Vooral leerlingen op achterstandsscholen lijken te profiteren van deelname. Wat het optimaal aantal uren is voor de verlenging, is niet bekend. Meer uren leiden tot betere prestaties, maar waar het omslagpunt ligt, is onduidelijk. Programma’s gericht op niet-cognitieve ontwikkeling van leerlingen dragen positief bij aan het zelfbeeld van leerlingen en zorgen voor minder probleemgedrag. Daarnaast hebben leerlingen een betere band met school, minder drugsgebruik en positievere interacties met anderen.
Lees verder
Presteren leerlingen door het vak filosofie beter bij andere vakken die hogere denkvaardigheden vereisen?
 VO
Het programma Filosoferen met Kinderen (P4C) heeft een bescheiden effect op de cognitieve vaardigheden buiten de context van het filosoferen. Er zijn meer effecten op lezen, rekenen en meer basale vormen van redeneren dan op hogere denkvaardigheden, al is daar ook enig bewijs voor. Negatieve cognitieve effecten worden nooit gevonden. Hoewel P4C is bedoeld voor basisschoolleerlingen en filosoferen iets anders is dan het vak filosofie volgen in het voortgezet onderwijs, zijn deze resultaten toch relevant.
Lees verder
Draagt een systeem voor kwaliteitszorg bij aan de onderwijskwaliteit in het voortgezet onderwijs? Welke sturing is het effectiefst voor kwaliteitsborging?
 VO | Professionalisering | Schoolorganisatie
Er is geen duidelijk verband gevonden tussen kwaliteitszorg, de sturing binnen scholen, de bestuursvorm en de kwaliteit van het onderwijs. De meeste literatuur is beschrijvend of voorschrijvend van aard, met hooguit veronderstellingen over samenhang tussen kwaliteitszorg en onderwijskwaliteit. Evenmin is bekend welk besturingsprincipe het effectiefst is. In de praktijk is het mogelijk een hoge onderwijskwaliteit te handhaven zonder een landelijke overheidsinspectie. Hierbij kunnen ook andere factoren een rol spelen, zoals het academische niveau van het onderwijspersoneel.
Lees verder
Op welke wijze draagt de aanwezigheid van een achterwacht bij aan een veilig pedagogisch klimaat in de klas?
 (V)SO
Escalerend leerlinggedrag kan worden voorkomen of verminderd door gerichte interventies van de leraar. Bijvoorbeeld door een time-out, het tijdelijk de klas uitsturen van een leerling. De leraar moet in dat geval kunnen vertrouwen op een deskundige collega, een achterwacht, die de leerling opvangt en tot rust brengt. Deze ondersteuning vereist verbale en non-verbale vaardigheden, alsmede zelfbeheersing, empathie en inzet van lichaamstaal. Over het effect van de achterwacht op scholen is weinig bekend.
Lees verder
Hoe kunnen zaakvaklessen aansluiten bij de cognitieve capaciteiten van nieuwkomers?
 PO | Gelijke kansen | Leer- & gedragsproblemen | Taal | Vakken
Basisschoolleerkrachten kunnen leerlingen die het Nederlands niet goed beheersen op verschillende manieren bij de reguliere zaakvaklessen betrekken. Bijvoorbeeld door hen voorafgaand aan de les de belangrijkste woorden te leren. Ook kan de leerkracht de uitleg in het Nederlands geven, de lesstof versimpelen en moeilijk lesmateriaal overslaan. Leerlingen kunnen antwoorden in het Engels of in hun moedertaal en dat antwoord naar het Nederlands vertalen.
Lees verder
Leveren authentieke contexten bij rekenen een bijdrage aan de motivatie van studenten mbo-4?
 MBO | Vakken
Authentieke taken, dat wil zeggen taken die een relatie met problemen in de werkelijkheid hebben, zijn betekenisvol voor studenten. Ze kunnen het gevoel van competentie bij studenten verhogen en daarmee de motivatie. Het is aan te bevelen om authentieke taken te gebruiken die aansluiten bij de beroepspraktijk of het dagelijks leven van de studenten. Zorg ervoor dat de taken voor de studenten uitdagend zijn, maar niet té moeilijk. Het is daarbij motiverend als studenten ook kunnen kiezen hoe ze het gestelde probleem kunnen aanpakken.
Lees verder
Heeft de stagevorm (lint- of blokstage) effect op het leerrendement in het mbo?
 MBO | Werkplekleren
Er is één studie naar de invloed van lint- en blokstages op het leerrendement in het mbo, maar daarin zijn geen effecten gevonden. Een aantal andere studies laat op basis van ervaringen van betrokkenen wel verschillende andersoortige voor- en nadelen van stagevormen zien. Genoemde voordelen van een lintstage zijn onder andere betere afstemming en afwisseling tussen theorie en praktijk, en meer mogelijkheden voor feedback en reflectie. Bij een blokstage zijn dat bijvoorbeeld lagere werkdruk voor studenten en meer tijd om een beroepshouding te ontwikkelen. Deze voordelen hebben weliswaar een indirecte link met leerrendement, maar die link is niet empirisch onderzocht.
Lees verder
Wat is het effect van het vertellen van onwaarheden op de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen van 4 tot 12 jaar?
 PO | Leer- & gedragsproblemen
Liegen tegen kinderen leidt ertoe dat kinderen zelf ook meer liegen. Op latere leeftijd kan dit zorgen voor probleemgedrag, asociaal gedrag, diefstal, criminaliteit, vechten en depressiviteit. Kinderen vinden een leugen om de ander zich beter te laten voelen minder erg dan leugens om fouten te verbergen. Wat de gevolgen zijn van het vertellen van leugentjes om bestwil, of onwaarheden over bijvoorbeeld sinterklaas op de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen is niet bekend. Ontdekken dat fantasiefiguren zoals sinterklaas niet bestaan, blijkt bij kinderen, in tegenstelling tot bij hun ouders, weinig negatieve gevoelens op te roepen.
Lees verder
Hoe kan een doorgaande lijn van voor- naar vroegschool bijdragen aan de cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen?
 VVE | Schoolloopbaan
De invloed van een doorgaande lijn (inhoudelijke en procesmatige afstemming) van voor- naar vroegscholen op leerprestaties en sociaal-emotioneel functioneren is slechts in één studie onderzocht. De onderzoekers vonden geen bewijs voor dit verband. Er is wel onderzoek naar factoren die een rol spelen bij de overgang van voorschool naar basisschool. Maar daarin zijn effecten op leerprestaties en sociaal-emotioneel functioneren niet meegenomen. Wel blijkt dat ouderbetrokkenheid belangrijk is, net als samenwerking tussen professionals rond de inhoud en het volgen van de ontwikkeling van kinderen. Verder kan een soepele overgang een positief effect hebben op de aanpassing van kinderen aan de nieuwe situatie.
Lees verder
Wat zijn de leeropbrengsten van internationaliseringsactiviteiten in het mbo?
 MBO
Door internationaliseringsactiviteiten in het onderwijs, zoals een buitenlandse stage of online samenwerken met buitenlandse studenten, kunnen mbo-studenten interculturele vaardigheden en kennis opdoen. De daadwerkelijke impact van deze activiteiten is echter nog niet goed onderzocht. Ervaringen van docenten en studenten laten zien dat deze activiteiten bijdragen aan zowel hun persoonlijke als professionele ontwikkeling. Om de invloed van internationaliseringsactiviteiten te vergroten, is het belangrijk dat onderwijsinstellingen beleid ontwikkelen waar de hele school achter staat. En docenten moeten voldoende worden ondersteund om dit beleid uit te voeren.
Lees verder
Hoeveel tijd besteden leraren in Nederland aan hun werkzaamheden?
 PO | 21e-eeuwse vaardigheden | Professionalisering
Leraren in Nederland werken meer uren per week dan de vastgestelde norm. Leraren primair onderwijs maken meer overuren dan leraren voortgezet onderwijs. In vergelijking met andere Europese landen maken Nederlandse leraren veel uren. Dit geldt voor primair en voortgezet onderwijs. De verhouding tussen lesgebonden en niet-lesgebonden activiteiten ligt ongeveer op het Europese gemiddelde.
Lees verder
Kunnen de resultaten van leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs schoolsucces in de bovenbouw voorspellen?
 VO | Ook interessant
Resultaten in het basisonderwijs van leerlingvolgsysteemtoetsen en de eindtoets, voorspellen wel redelijk goed de onderwijspositie in het vierde jaar van het voortgezet onderwijs. Maar over de voorspellende waarde van leerlingresultaten in de onderbouw van het voortgezet onderwijs is weinig bekend. Onderzoek daarnaar is niet eenvoudig uit te voeren. De leerlingresultaten worden namelijk niet gemeten met een landelijk genormeerd instrument, maar leraren bepalen de rapportcijfers.
Lees verder
Wat is het effect van muziek luisteren tijdens het zelfstandig werken op de concentratie en motivatie bij basisschoolleerlingen?
 PO | ICT | Vakken | Zelfregulerend leren
Het is niet bekend of luisteren naar muziek invloed heeft op concentratie en motivatie van leerlingen in het primair onderwijs. Er is wel onderzoek gedaan naar het effect van muziek luisteren op cognitieve taken. Achtergrondmuziek blijkt geen, tot een klein negatief effect te hebben op het uitvoeren van cognitieve taken zoals geheugentesten en begrijpend lezen. Er zijn echter ook onderzoeken, bijvoorbeeld onder studenten, die wel positieve effecten vinden.
Lees verder
Dragen zelfwerkzaamheid en groepswerk in rekenonderwijs bij aan een abstract rekenniveau in groep 3-5?
 PO | Vakken
De ontwikkeling van rekenvaardigheid en inzicht staan bij rekenen centraal. Daarbij is rekenvaardigheid een voorwaarde om inzicht te ontwikkelen. Niet bekend is echter hoe het behalen van beheersingsniveaus in rekenen en rekendidactiek samenhangen. Dus de vraag is niet direct te beantwoorden. Er zijn wel factoren die de rekenontwikkeling kunnen stimuleren. Bijvoorbeeld gelegenheid creëren om te leren, instructie op maat, uitdagingen bieden en een focus op wiskundig probleemoplossen. Daarbij lijkt didactische ondersteuning, zoals het aanbieden van opgaven met beelden, goed te werken.
Lees verder
Kunnen theorieën over begeleide groepsontwikkeling bijdragen aan een positief klasklimaat in het primair onderwijs?
 PO
Theorieën over groepsontwikkeling proberen antwoord te vinden op de vraag hoe groepen zich door de tijd heen ontwikkelen. Er zijn verschillende van dit soort theorieën. Een van de bekendste is de theorie van Tuckman, die ook wordt toegepast in het basisonderwijs. Het is echter niet duidelijk of toepassing van deze theorie kan bijdragen aan een positief klasklimaat.
Lees verder
Welk effect heeft tutorlezen op de ontwikkeling van technische leesvaardigheid?
 PO | Taal | Vakken
Tutorlezen is een effectieve aanvulling op de klassikale leesinstructie. Het bevordert vloeiend lezen en heeft een positief effect op onder andere leesmotivatie en zelfvertrouwen. Wil tutorlezen effectief zijn dan zal het meerdere malen per week in korte sessies moeten plaatsvinden. Belangrijk is daarbij dat het leesmateriaal aansluit op de interesses en het niveau van de zwakkere lezers (de tutee). De tutoren (leerlingen uit hogere groepen of leerlingen met een betere leesvaardigheid) moeten vooraf worden getraind. En hoewel een goede relatie tussen de tutor en tutee essentieel is, dient de samenstelling van tutor-tutee koppels minimaal maandelijks te wisselen.
Lees verder
Wat is bekend over condities voor zelfregie van leraren op hun professionele ontwikkeling en welke rol speelt de schoolleider daarin?
 PO | 21e-eeuwse vaardigheden | Professionalisering | Management
Een proactieve houding en het nemen van verantwoordelijkheid zijn belangrijke voorwaarden voor de professionele ontwikkeling van leraren. De schoolleider biedt leraren hierbij ondersteuning en neemt barrières weg. Andere factoren die in samenhang bijdragen aan een effectieve professionele ontwikkeling zijn: gezamenlijk leren, tijd nemen voor een duurzaam resultaat, pedagogische kennis combineren met vakkennis die gericht zijn op het verbeteren van leerresultaten bij leerlingen. Dit alles in een positief leerklimaat.
Lees verder
Bevordert de inzet van School-Wide Positive Behavior Support het studiesucces van studenten in het mbo?
 MBO
School-Wide Positive Behavior Support is een interventie die sociaal gedrag bevordert en gedragsproblemen bij leerlingen gericht aanpakt. De inzet ervan kan probleemgedrag verminderen en sociale competenties van leerlingen bevorderen. Of het ook werkt in het mbo is niet bekend, het meeste onderzoek naar dit programma betreft het primair onderwijs. En effecten op leerprestaties zijn nauwelijks onderzocht.
Lees verder
Wat is een effectieve methode om pesten tegen te gaan?
 PO | Pesten
Pesten binnen het onderwijs kan worden teruggedrongen; een aantal antipestprogramma’s is effectief gebleken. Effectieve aanpakken combineren interventies op school-, klassikaal en individueel niveau. Antipestprogramma’s richten zich veelal op een breed scala aan doelen; niet alleen het terugdringen van pesten, maar ook het bevorderen van welbevinden, weerbaarheid, het aanleren van sociaal gedrag, et cetera. Welk programma voor een bepaalde school de beste keus is, hangt af van de context en de concrete doelen die de school ermee wil bereiken.
Lees verder
Bevordert samenwerking van professionals in jeugdhulp, kinderopvang en basisonderwijs de kwaliteit van de begeleiding van kinderen met een ondersteuningsbehoefte?
 PO | VVE | 21e-eeuwse vaardigheden | Professionalisering
Voorwaarden voor een succesvolle samenwerking tussen basisonderwijs, kinderopvang en jeugdhulp zijn nabijheid en gelijkwaardigheid, kennis van en waardering voor elkaars inbreng, commitment, het vaststellen van gemeenschappelijke doelen, goede informatie-uitwisseling, ondersteunend management en voldoende middelen. Omdat het om recente ontwikkelingen gaat, zijn nog geen gegevens beschikbaar over langetermijneffecten van deze samenwerking op het verloop van (school)loopbanen van leerlingen.
Lees verder
Wat is het effect van deelname aan Skills Heroes vakwedstrijden op de persoonlijke vorming en vakontwikkeling van mbo-studenten?
 MBO | Leer- & gedragsproblemen
Van deelname aan de vakwedstrijden wordt verondersteld dat deze tot meer motivatie en enthousiasme van de deelnemende studenten leiden. Bovendien zouden ze bijdragen aan groei in vakmanschap, trots en zelfvertrouwen. Relevant onderzoek naar de effecten van die vakwedstrijden om dit te kunnen bevestigen, ontbreekt echter. Ook is niet duidelijk wat de bijdrage van de vakwedstrijden is aan de kwaliteitsontwikkeling van het beroepsonderwijs.
Lees verder
Draagt formatieve assessment bij aan een passend rekenaanbod voor sterke rekenaars in groep 4?
 PO | Vakken
Het gebruik van formatieve assessment is bewezen effectief om leren te verbeteren. Daarbij is het belangrijk om leerdoelen te bespreken, de voortgang van het leren te bewaken, feedback te geven, leerlingen eigenaar van hun leerproces te laten zijn en leerlingen te laten samenwerken. Specifiek voor sterke rekenaars is het essentieel dat leerstofaanbod en instructie passen bij de leerbehoefte. Bovendien profiteren zij van rekenprogramma’s waarin hogere orde denkvaardigheden en oplossingsmethoden worden aangesproken.
Lees verder
Is de klasopstelling in groep 3 van invloed op de mate waarin leerlingen spiegelend schrijven?
 PO | Taal | Vakken
Dat kinderen tot ongeveer 7 jaar soms spiegelend schrijven komt waarschijnlijk doordat bij hen het zogenoemde lateralisatieproces nog gaande is. Hersenen maken dan nog geen onderscheid tussen links en rechts. Dat betekent dat klasopstelling hier vermoedelijk geen invloed op heeft.
Lees verder
Is twee jaar Internationale Schakelklas voor nieuwkomers voldoende om goed te kunnen instromen in het reguliere onderwijs?
 MBO | Gelijke kansen | Schoolloopbaan | Taal | Vakken
Een Internationale Schakelklastraject van één à twee jaar is vermoedelijk te kort voor de meeste nieuwkomers om in het reguliere onderwijs te kunnen instromen op een vergelijkbaar gemiddeld niveau als de reguliere leerlingen. De kans is klein dat ze hun achterstand in het reguliere onderwijs alsnog inlopen zonder aanvullende interventies. Daarbij is er binnen deze groep grote variatie in de achterstand die zij na één à twee jaar ISK-onderwijs nog hebben.
Lees verder
Hoe kan toetsing maximaal bijdragen aan leerwinst in het voortgezet onderwijs?
 VO | Toetsen & feedback
Formatief toetsen draagt meer bij aan leerprestaties en leerwinst dan summatief toetsen. Formatieve toetsen brengen de voortgang van het leerproces in kaart en geven input voor (informatierijke) feedback. Voor de leerprestaties is het belangrijk dat de formatieve toets verschillende soort vragen combineert en dat er frequent een beperkte hoeveelheid leerstof wordt getoetst. Het verschilt per vak of digitale dan wel schriftelijke toetsen beter zijn voor leerprestaties.
Lees verder
Wat zijn effectieve aanpakken van leerachterstanden in het leerwegondersteunend onderwijs?
 VO | Leer- & gedragsproblemen
Bij leerwegondersteunend onderwijs wordt veelal gekozen voor klassenverkleining. Uit internationaal onderzoek weten we dat klassenverkleining effect heeft op leerlingprestaties, maar dat die effecten niet groot zijn. Klassenverkleining in combinatie met meer individuele aandacht van de leraar, leidt wel tot betere leerresultaten.
Lees verder
Over welke specifieke competenties moet een mentor van een internationale schakelklas beschikken?
 VO | Taal | Vakken
De diversiteit en problematiek van leerlingen in internationale schakelklassen (ISK) is groot. De onderwijsbehoefte en individuele begeleiding van ISK-leerlingen verschilt fors van die in het reguliere onderwijs. Essentiële competenties van leraren zijn: het kunnen signaleren van mogelijke trauma’s, open staan voor de cultuur en ervaringen van leerlingen, goed kunnen communiceren met leerlingen en hun ouders, en specialistische kennis van tweedetaalverwerving. Specifiek voor mentoren zijn geen competenties bekend.
Lees verder
Welke invloed heeft het geven van theorielessen in een buitenlokaal op de leerprestaties en motivatie van vmbo leerlingen?
 VO | Schoolloopbaan | Schoolorganisatie
Buiten leren zou positieve effecten hebben op de motivatie en het leren. Maar naar het effect van formeel leren (theorielessen) in buitenlokalen is geen recent wetenschappelijk onderzoek gedaan. Uit onderzoek naar klaslokalen weten we wel dat zuurstof, daglicht en een niet te hoge of lage temperatuur belangrijke omgevingsfactoren zijn die een impact hebben op de cognitieve prestaties. 
Lees verder
Hoe kunnen mbo-studenten met dyslexie het beste worden ondersteund?
 VO | MBO | Gelijke kansen | Taal | Toetsen & feedback
Dyslexie is een probleem waardoor mbo-studenten mogelijk niet vlot of geautomatiseerd kunnen lezen en/of niet accuraat spellen. Studenten met dyslexie hebben baat bij taal gerelateerde ondersteuning, zoals auditieve ondersteuning, wat bewezen effectief is. Ook verlenging van examentijd en ict-ondersteuning zijn mogelijk effectief. Daarnaast is aandacht voor zelfredzaamheid gewenst. Het protocol dyslexie mbo biedt concrete handreikingen voor de begeleiding van studenten met dyslexie.
Lees verder
Hoe kunnen mbo 3/4 -studenten in een versneld programma succesvol een diploma halen?
 MBO
Voor mbo-instellingen is het vooral inhoudelijk een uitdaging om een versneld programma aan te bieden. Er zijn verschillende aspecten waarmee rekening moet worden gehouden: selectie van studenten, opbouw van de opleiding en herziening van het lesprogramma. Ook moet er worden nagedacht over de onderwijsactiviteiten en het toetsprogramma, en de vaardigheden van docenten.
Lees verder
Hoe kunnen mbo 3/4-studenten zich goed voorbereiden op de beroepspraktijkvorming?
 MBO | Werkplekleren
In de voorbereiding op de beroepspraktijkvorming (bpv) hebben opleiding en werkplek helder voor ogen en met elkaar afgestemd wat de doelstelling van de bpv is en hoe deze wordt vormgegeven. Het is belangrijk studenten in de voorbereiding te ondersteunen bij het formuleren van leerdoelen en bijpassende werkvormen. Ook moeten zij hulp krijgen om de verbinding tussen bpv en curriculum te leren begrijpen, het werkveld te leren kennen en bij het leren leren. Opleiding en werkveld moeten daarnaast zorgen voor een goede match tussen student en werkplek.
Lees verder
Kunnen gestreste leerlingen in een instelling direct onderwijs krijgen, of is het beter als ze het eerst rustig aan doen?
 (V)SO | Leer- & gedragsproblemen
Gestreste leerlingen die in instellingen wonen, hebben behoefte aan veiligheid en ‘normaliteit’. Naar school gaan en een bij school betrokken leefomgeving hoort daarbij. Ook zorgverleners zouden, net als ouders idealiter, zich betrokken moeten tonen bij het leren en school. Leren kunnen kinderen in deze bijzondere omstandigheden dus wel, maar misschien niet meteen op dezelfde manier als anderen. Gestreste leerlingen kunnen soms niet meteen rustig en geconcentreerd werken, maar er zijn meer manieren om te leren. Een veilige omgeving bieden betekent dus niet dat het leren moet worden uitgesteld.
Lees verder
Draagt gebruik van virtual reality in het onderwijs bij aan het ontwikkelen van communicatievaardigheden van leerlingen?
 VO | MBO | Toetsen & feedback
Virtuele omgevingen die speciaal zijn ingericht om communicatie en sociale interactie in te oefenen, lijken te kunnen bijdragen aan het trainen van communicatievaardigheden. Virtual reality wordt dan ingezet als oefenomgeving. Er is onvoldoende bewijs dat gebruik van virtual reality als hulpmiddel in het onderwijs de communicatievaardigheden van leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs stimuleert.
Lees verder
Hoe zit het met de relatie tussen de door mbo-docenten ervaren hoge werkdruk en het bieden van kwalitatief goed onderwijs?
 MBO | Werkdruk
Zo’n driekwart van de docenten in het middelbaar beroepsonderwijs ervaart een hoge werkdruk. In hoeverre dit het geven van goed onderwijs en de leerprestaties van studenten hindert, is in het mbo niet onderzocht. Uit andere onderwijssectoren zijn er wel aanwijzingen dat er een indirecte relatie is tussen de door docenten ervaren werkdruk en leerlingprestaties. Een ervaren hoge werkdruk leidt tot stressverschijnselen of burn-out, die op hun beurt de motivatie van de docent en de ervaren competenties negatief kunnen beïnvloeden. Dit kan vervolgens negatief uitwerken op de motivatie van leerlingen en hun leerprestaties.
Lees verder
Wat is de invloed van het dagelijks werken met meerdere leraren per groep op de ontwikkeling van jonge leerlingen?
 PO | Schoolorganisatie
Wanneer meerdere professionals zich dagelijks met dezelfde groep leerlingen bezighouden, zoals gebeurt in het unitonderwijs, zijn het werken vanuit een gedeelde visie en een gedeeld pedagogisch beleid essentieel. Vooral het samen betekenis geven aan goed onderwijs, goed leren en goed lesgeven zijn daarbij belangrijke factoren. Welke invloed deze werkwijze heeft op de ontwikkeling van jonge leerlingen van vier tot zes jaar is echter niet bekend.
Lees verder
Wat zijn adviezen en aandachtspunten voor rekentaal bij jonge kinderen met een taalontwikkelingsstoornis?
 PO | Taal | Vakken
Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben een vertraagde taal- en spraakontwikkeling. Ze kunnen ook moeite hebben met (voorbereidend) rekenen, vooral met rekentaken die een beroep doen op verbale verwerking. Het is daarom belangrijk dat leerkrachten en begeleiders gericht de ontwikkeling van rekentaal ondersteunen. Daarnaast is het beter als kinderen met een TOS een beperkt aantal taken en/of strategieën krijgen aangeboden. En bij voorkeur worden ouders betrokken bij het stimuleren van de taal- en rekenvaardigheid.
Lees verder
Hoe kan taalonderwijs in groep 2 ervoor zorgen dat kinderen goed voorbereid instromen in groep 3?
 PO | Taal | Vakken | Ook interessant
Mondeling taalgebruik vormt de basis voor verdere (taal)ontwikkeling. Leerkrachten kunnen de ontwikkeling van taalgebruik bevorderen door kinderen actief mee te laten doen aan allerlei relevante gesprekken binnen voor hen betekenisvolle activiteiten. Dit vraagt organisatorische, communicatieve en observerende vaardigheden van leerkrachten. Zij kunnen bijvoorbeeld (spel)activiteiten inbedden in thema’s en kinderen stimuleren deel te nemen aan gesprekken.
Lees verder
Wat is het effect van vrij lezen in de les op het leerklimaat in de klas (op het mbo)?
 MBO | Taal | Vakken
Vrij lezen heeft een positief effect op de taalvaardigheid van studenten. Of er ook (positieve) effecten zijn van vrij lezen op het leerklimaat, daarover is in de wetenschappelijke literatuur niets gevonden. Omgekeerd is wel gebleken dat interventies gericht op lezen het effectiefst zijn in een positief leerklimaat. Verder zijn andere effecten van vrij lezen gevonden, onder andere dat lezen een goede manier is om leerlingen of studenten te laten nadenken over beroepsethiek. En lezen van literaire fictie kan het empathisch vermogen en begrip van andermans leefwereld verhogen.
Lees verder
Maken leerlingen vaker en beter hun huiswerk, als zij dit plannen in een eigen agenda of huiswerkplanner?
 VO | ICT | Zelfregulerend leren
Het idee is dat leerlingen met een eigen agenda of huiswerkplanner de kwaliteit en kwantiteit van het gemaakte huiswerk verbeteren. Zo zouden zij planningsvaardigheden en andere executieve functies (‘leren leren’) kunnen ontwikkelen. Dit is echter wel afhankelijk van een aantal factoren. De aard van de agenda/huiswerkplanner speelt een rol, net als de vaardigheden in zelfstandig leren van de leerling. Ook het doel waarmee en wijze waarop de agenda/huiswerkplanner wordt ingezet, zijn van invloed.
Lees verder
Draagt deelname aan een leernetwerk bij aan de stuurkracht of professional agency van praktijkbegeleiders (in de verpleegkunde)?
 MBO | HO | Leergemeenschappen | Ook interessant
Participeren in een leernetwerk draagt bij aan de ontwikkeling van de professionele identiteit, kennis en vaardigheden van de deelnemers. Deze persoonlijke factoren maken deel uit van de stuurkracht of professional agency van de deelnemers. Een kritische dialoog en een sturende procescoach zijn essentieel voor (het ervaren van) leeropbrengsten bij deelnemers. Dat leidt tot meer kennis en vaardigheden, en andere opvattingen. Er is geen rechtstreeks verband aangetoond tussen deelname aan leernetwerken en de stuurkracht of agency van de professionals.
Lees verder
Welke kenmerken van kinderen en van hun thuissituatie dragen bij aan schoolsucces in het voortgezet onderwijs?
 PO | VO | Schoolloopbaan
De cognitieve capaciteiten van leerlingen voorspellen schoolsucces het beste. Daarnaast zijn leerlingkenmerken als metacognitieve vaardigheden, ontwikkelingsfase en leeftijd van invloed op hun schoolloopbaan. Wat ouders hun kinderen meegeven en wat ze doen ter ondersteuning speelt ook een rol bij schoolsucces. Er is echter nog veel onbekend over de precieze invloed van elk van deze factoren. Omdat de factoren samenhangen met elkaar en met cognitie is de invloed van iedere factor op zichzelf moeilijk te bepalen.
Lees verder
Hoe kan intervisie bijdragen aan het succes van een inductietraject voor startende leraren?
 LERARENOPLEIDING | PO | 21e-eeuwse vaardigheden | Professionalisering | Ook interessant
Intervisie is een van de mogelijke werkvormen om startende leraren te ondersteunen binnen een zogenoemd inductieprogramma. Onderzoek naar de effectiviteit van intervisie in dit kader is schaars. Maar onderzoek naar verwante vormen van professionalisering biedt aanknopingspunten. Om bij te dragen aan inductietrajecten zou intervisie moeten voldoen aan een aantal kenmerken. Kort gezegd gaat het om praktische en sociale integratie, ondersteuning bij het werk in de klas en het primaire proces, en aandacht voor loopbaanontwikkeling.
Lees verder
Wat zijn de effecten van RALFI-lezen op de technische leesvaardigheid van zwakke leerlingen in groep 4 t/m 6?
 PO | Taal | Vakken
RALFI is een leesmethodiek voor leerlingen die spellend kunnen lezen, maar langdurig te traag blijven lezen. Om het vloeiend lezen te verbeteren, lezen leerlingen, met ondersteuning, herhaaldelijk een korte motiverende tekst op hoog niveau. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar de effecten van RALFI. Maar uit een enkele studie kan voorzichtig worden geconcludeerd dat RALFI de leesvaardigheid van zeer zwakke lezers helpt vergroten. De belangrijkste kenmerken van de aanpak zijn effectief.
Lees verder
Wat is de relatie tussen intelligentie en prestaties op methodeonafhankelijke toetsen voor begrijpend lezen in groep 5-8?
 PO | Taal | Toetsen & feedback | Vakken
Met methodeonafhankelijke toetsen voor begrijpend lezen worden algemene vaardigheden getoetst. Denk daarbij aan wereldkennis, woordenschat en het kunnen leggen van verbanden of redeneren in nieuwe situaties. Deze vaardigheden zijn sterk verbonden aan intelligentie. Daarom is het aannemelijk dat intelligentie van invloed is op de scores op deze toetsen. Dat is minder het geval bij methodegebonden toetsen. Die zijn vooral geschikt om vast te stellen of leerlingen specifieke doelen hebben behaald. We moeten echter voorzichtig zijn met stellige conclusies. Er is onvoldoende empirisch onderzoek gedaan om een eenduidig antwoord te geven op de vraag.
Lees verder
Welke aspecten van begrijpend leesinstructie verhogen leesprestaties in groep 5-8?
 PO | Taal | Vakken
Het doel van begrijpend leesonderwijs is dat leerlingen leren hoe ze teksten kunnen verwerken en begrijpen. Leesonderwijs dat aandacht besteedt aan de tekst én aan leesstrategieën lijkt het meest succesvol. Ingrediënten voor effectief leesonderwijs zijn: gebruik van grafische of tekstschema’s, stellen en beantwoorden van tekstvragen, aandacht voor tekststructuur en samenvatten van de tekst. Een lesmodel waarin strategie-instructie geleidelijk overgaat van docentregulering naar leerlingregulering is hierbij bewezen effectief.
Lees verder
Leidt het werken met authentieke taaltaken in een beroepsgerichte context tot grotere leeropbrengsten dan traditioneel taalonderwijs?
 MBO | Taal | Vakken
Er bestaat een sterke indicatie dat het werken met authentieke taaltaken in een beroepsgerichte context leidt tot grotere leeropbrengsten dan traditioneel, apart geprogrammeerd onderwijs. Theoretisch gezien hebben authentieke leertaken een voordeel wanneer ze holistisch van aard zijn, betekenisvol en leerlingen voldoende ondersteuning krijgen.
Lees verder
Welke instructiemethode is effectief om spellingvaardigheden aan te leren in groep 4-8?
 PO | Leer- & gedragsproblemen | Taal | Vakken | Zelfregulerend leren
Formele spellinginstructie zorgt voor betere spellingresultaten dan meer informele instructie. Daarbij is het belangrijk om regelmatigheden in spelling expliciet te maken en één spellingregel tegelijk uit te leggen. Ook moeten leerlingen de toepassing van een spellingregel zolang inoefenen tot ze deze echt beheersen. Leerlingen meer zelfstandigheid geven kan ook positieve resultaten opleveren wanneer zij vooraf expliciete instructie krijgen over wat ze moeten doen. Spellingwerk direct na de opdracht door leerlingen zelf laten nakijken, leidt eveneens tot positieve resultaten.
Lees verder
Welke verschillen in kosten zijn er tussen een bekostigde mbo-instelling en een niet-bekostigde instelling die eenzelfde opleiding aanbieden?
 MBO | Ook interessant
Het lijkt aannemelijk dat de gemiddeld kortere duur en efficiëntere bedrijfsvoering bij niet-bekostigde instellingen een opleiding daar goedkoper maken. De gemiddeld kleinschaliger opleidingen bij die instellingen maken het aanbieden van een opleiding daarentegen duurder dan bij een reguliere mbo. De verhouding tussen duur plus efficiëntie aan de ene kant en schaal aan de andere kant bepaalt dan of een opleiding voor identieke kwalificaties in het bekostigd mbo duurder of goedkoper uitvalt dan bij de niet-bekostigde instellingen.
Lees verder
Hoe houd je binnen een groep mbo studenten het beste rekening met verschillen?
 MBO | Differentiatie
Er bestaan verschillende manieren om rekening te houden met verschillen tussen studenten. Het is belangrijk in het onderwijsproces te differentiëren maar ook in de instructie aan studenten. Binnen het mbo is er nauwelijks onderzoek naar effectieve didactieken die rekening houden met cognitieve verschillen en verschillen in kennis binnen een groep. Er is enig bewijs dat een stappenplan of leerplan docenten kan helpen differentiëren. En relatief zwakkere studenten zijn gebaat bij een korte, krachtige instructie.
Lees verder
Welke interventies stimuleren de technische leesontwikkeling van zwakke lezers in groep 3?
 PO | Taal | Vakken
Succesvolle interventies voor zwakke lezers richten zich op training van klankbewustzijn, training in lettergrepen, training van leessnelheid, woorden en teksten lezen, en oefenen, veel oefenen. Het is belangrijk dat een vertraagde leesontwikkeling snel wordt gesignaleerd en dat er in het leesonderwijs aandacht is voor differentiatie.
Lees verder
Welke methodieken en instrumenten kunnen docenten helpen hun pedagogische relatie met leerlingen te versterken?
 VO | Motivatie | Ook interessant
Begeleide video-analyse en synchroon coachen met een oortje ondersteunen docenten om hun pedagogische relatie met leerlingen te ontwikkelen en te versterken. Daarnaast dragen bepaalde interviewmethodes en vragenlijsten bij aan het reflecteren op de relatie tussen docent en leerling. Met behulp van deze tools kunnen docenten hun gedragsrepertoire vergroten.
Lees verder
Welk effect hebben complimenten van de leerkracht op het zelfvertrouwen van leerlingen in de bovenbouw van de basisschool?
 PO | Toetsen & feedback
Als basisschoolleerlingen complimenten krijgen van de leerkracht, heeft dit een positief effect op hun zelfvertrouwen en schoolresultaten. Een effectief compliment gaat over de inzet van een leerling, Dat werkt beter dan leerlingen complimenteren met hun intelligentie. Complimenten kunnen ook averechts werken, bijvoorbeeld wanneer er geen veilig pedagogisch klimaat heerst in de klas. Een goed compliment is een vorm van goede feedback.
Lees verder
Welke invloed hebben kennis en vaardigheid in een moderne vreemde taal op het leren van een andere moderne vreemde taal?
 VO | Taal | Toetsen & feedback | Vakken
Kennis van een moderne vreemde taal kan bij tieners een zowel een positieve als een negatieve invloed hebben op het leren van een nieuwe vreemde taal. Op luister- en leesvaardigheid kan er sprake zijn van een positieve invloed, maar op woord- en zinsniveau kan er sprake zijn van een negatieve invloed bij het leren van een andere moderne vreemde taal. Die invloed hangt onder meer af van overeenkomst tussen de talen, de taalvaardigheid in de eerste vreemde taal en de mate van gebruik van de eerste vreemde taal. Bij een schriftelijke vertaaltaak schakelen leerlingen niet-relevante talen uit.
Lees verder
Welke interventies stimuleren de leesontwikkeling van goede technische lezers in groep 3-5?
 PO | Schoolloopbaan | Taal | Vakken
Om getalenteerde lezers uit te dagen en te stimuleren in hun leesontwikkeling is een op maat gemaakt, uitdagend leesprogramma nodig. Die lezers hebben behoefte aan materialen waarmee ze hun vaardigheden voor leesbegrip kunnen verdiepen en een variëteit aan teksten van verschillende genres leren waarderen. Verder hebben ze baat bij ontwikkeling en aanmoediging voor kritisch lezen en creatief lezen. Het op hun niveau bevorderen van leesmotivatie en –plezier verdient aparte aandacht. De leerkracht speelt in dat alles een belangrijke rol.
Lees verder
In hoeverre draagt een app waarbij mbo-studenten tijdens hun stageperiode opdrachten krijgen gericht op theoretische vakinhoud, bij aan leer- en toetsresultaten?
 MBO | ICT | Toetsen & feedback | Werkplekleren
Het werken met WhatsApp of social media vergroot de betrokkenheid van studenten en zorgt ervoor dat ze ook buiten de lesuren leren. Nadelen zijn de extra tijdsinvestering, de mogelijk dalende formele schrijfvaardigheid van studenten en de hoeveelheid irrelevante berichten die de gebruikers delen. Het is belangrijk om de theorie te koppelen aan de praktijk waar de studenten op dat moment mee bezig zijn. Verder is tweezijdige communicatie noodzakelijk.
Lees verder
Welke effecten heeft stoeien op school op de ontwikkeling van leerlingen in het speciaal basisonderwijs?
 PO | VO | MBO | Leer- & gedragsproblemen | Schoolorganisatie
Stoeiende kinderen kunnen stoom afblazen, hun motoriek ontwikkelen, experimenteren met rollen en leren om hun gedrag te reguleren. Bij kwetsbare kinderen zijn de effecten minder positief, zij hebben moeite speels gedrag goed te interpreteren, waardoor stoeien gemakkelijker omslaat in vechten en agressief gedrag. Schoolbrede programma’s voor positieve gedragsondersteuning leren kinderen adequaat gedrag aan. Verder kunnen scholen vechtsporten als judo aanbieden om leerlingen te leren op een gereguleerde manier te stoeien.
Lees verder
Wat dragen kennis van en ervaring met zinsontleding bij aan de taalbeheersing van leerlingen in de onderbouw van het vwo?
 VO | Taal | Vakken
Bij zinsontleding gaat het om herkennen en benoemen van elementen uit een zin: onderwerp, lijdend voorwerp, persoonsvorm, aanwijzend voornaamwoord, e.d. Veel scholen voor voortgezet onderwijs voelen zich genoodzaakt om hun leerlingen in de onderbouw uitvoerig zinsontleding en spelling aan te bieden, omdat hogescholen dat vaak bij taaltoetsen vragen. Onderzoek laat echter nauwelijks effecten zien van traditionele zinsontleding op vaardigheden als begrijpend lezen, spelling of schrijven.
Lees verder
Wat kunnen robots betekenen voor het geven van instructie aan leerlingen in het basisonderwijs?
 PO | ICT
Peuters, kleuters en basisschoolkinderen kunnen zelfstandig met een robot werken aan herhalende taken als woorden leren, de tafels oefenen of een puzzel oplossen. Leerlingen leren van een robot die voorleest, vertelt, overhoort, uitlegt en met ze oefent. Of robots die het kind aankijken, gebaren maken of complimenten geven een meerwaarde hebben voor het leren is niet duidelijk. Robots die het leeraanbod afstemmen op het niveau van de leerling halen betere resultaten bij de leerling dan robots die dat niet doen.
Lees verder
Hoe zit het met het aandeel basisschoolleerlingen met een disharmonisch IQ-profiel of grote leesachterstanden dat naar het vmbo gaat?
 VO | Leer- & gedragsproblemen
Een disharmonisch intelligentieprofiel bij leerlingen – waarbij verbaal IQ en performaal IQ sterk uiteen lopen - is geen voorspeller of indicator voor probleemgedrag, psychosociale problemen of neurologische problemen. Zo’n profiel voorspelt evenmin leerproblemen of taalachterstanden. Daarvoor is het verbale IQ een betere voorspeller. Of het aantal vmbo-leerlingen met een disharmonisch intelligentieprofiel groeit of afneemt is niet bekend. Wel is duidelijk dat vmbo’ers veel minder lezen dan havo/vwo’ers. Het niveau van tekstbegrip van schoolboeken ligt in het vmbo lager dan in havo/vwo.
Lees verder
Wat is effectief leesonderwijs voor sbo-leerlingen met lees- en leerachterstanden en gedragsproblematiek?
 PO | (V)SO | Taal | Vakken
Veel zwakke lezers in de bovenbouw kunnen redelijk technisch lezen, maar hebben vooral problemen met het begrijpen van (meer complexe) teksten, mede als gevolg van een gebrekkige woordenschat en een lage intelligentie. In het onderwijs voor de bovenbouw moet dus nadruk liggen op tekstbegrip en niet op leessnelheid. Het is aan te raden dit onderwijs te laten aansluiten bij de belangstelling van leerlingen en te verbinden met leesteksten gericht op relevante vakinhouden. Intensieve begeleiding van kleine groepen is hierbij een belangrijke voorwaarde.
Lees verder
Wat veroorzaakt rekenzwakte bij mbo-studenten en welke remediërende strategieën zijn er?
 MBO | Leer- & gedragsproblemen | Vakken
Een belangrijke oorzaak van rekenproblemen is een niet-stimulerende omgeving, waardoor het leren buiten de school stagneert. Als het rekenonderwijs gedurende een langere periode onvoldoende is afgestemd op de leerbehoefte van de student kunnen rekenproblemen ontstaan. Ernstige rekenproblemen of dyscalculie komen hoogstwaarschijnlijk door een afwijkende informatieverwerking in het brein. Rekenzwakke studenten zijn gebaat bij een behandelingsplan en directe en expliciete instructie door de docent.
Lees verder
Wat zijn effectieve methoden voor leesbevordering in groep 4-8 van het basisonderwijs?
 PO | Taal | Vakken
Veel tijd besteden aan lezen is belangrijk voor de ontwikkeling van leesvaardigheid. Door de leesmotivatie van leerlingen te verhogen, zullen zij frequenter gaan lezen. Daardoor verbetert dus tevens hun leesvaardigheid (technisch lezen en begrijpend lezen). Scholen kunnen het lezen bevorderen door onder andere een grote variatie van boeken voor alle leeftijden aan te bieden. Dit aanbod moet aantrekkelijk zijn en niet alleen fictie (jeugdliteratuur) bevatten maar ook non-fictie (informatieve teksten). Verder is het van belang een leescultuur op school te ontwikkelen, leerlingen te begeleiden bij hun keuzes en tijd in te ruimen om leerlingen die zelf gekozen boeken te laten lezen. Succesvol leesbevorderingsbeleid beperkt zich echter niet tot geïsoleerde activiteiten, maar legt een relatie met het hele basisschoolcurriculum.
Lees verder
Over welke competenties moeten mentoren in het mbo beschikken om voortijdig schoolverlaten terug te dringen?
 MBO
Van mentoren wordt verwacht dat zij signalen van dreigende uitval onder studenten herkennen, studenten ondersteunen bij het ontwikkelen van een loopbaanperspectief en bij het aanleren van studievaardigheden. Mentoren bewerkstelligen een goed en veilig klimaat op school en in de klas. Dan ontstaat er ook binding en kunnen studenten in dialoog met betrokkenen reflecteren op hun loopbaan. Zo nodig kunnen mentoren ook externe zorg inschakelen.
Lees verder
In hoeverre draagt een intensieve toetsweek bij aan examensucces in het vmbo?
 VO | Toetsen & feedback
Een intensieve toetsweek in het vmbo, waarbij leerlingen meerdere toetsen op een dag moeten maken, draagt niet zonder meer bij aan betere examenresultaten. Onderzoek naar het effect van de intensieve toetsweek in het vmbo is niet voorhanden, maar in andere sectoren is gezien dat leerlingen laat beginnen met voorbereiden, waardoor ze vlak voor de toetsweek keuzes maken welke examenstof ze gaan leren. Het herhaald, cumulatief toetsen van de examenstof (waar een toetsweek onderdeel van zou kunnen zijn) kan wel helpen voor leerlingen om zich beter voor te bereiden op het examen. Door het herhaald toetsen slaan de leerlingen de stof beter op in hun geheugen.
Lees verder
Welk effect hebben educatieve televisieprogramma’s op de cognitieve ontwikkeling van kinderen van vier tot zes jaar?
 PO | Ouderbetrokkenheid | Ook interessant
Educatieve televisieprogramma’s, zoals Sesamstraat, hebben een positief effect op de cognitieve ontwikkeling van kinderen van vier tot zes jaar. Die effecten komen ook op langere termijn tot uiting in de woordenschat, rekenvaardigheden en het leesgedrag van de kinderen. Het effect is afhankelijk van onder meer programmakenmerken (zoals inhoud en complexiteit) en kindkenmerken (bijvoorbeeld kennis en verbale vaardigheden). Actieve betrokkenheid van ouders en begeleiding door leerkrachten versterken de effecten. Zij kunnen de inhoud verbinden met ervaringen en aanwezige kennis bij het kind, en eventueel bijsturen op de onderdelen waar een kind moeite mee heeft.
Lees verder
Hoe kunnen docenten omgaan met verstorend gedrag in de vmbo-bovenbouw van het speciaal onderwijs, zodat alle leerlingen een goed pedagogisch klimaat ervaren?
 VO | (V)SO | Leer- & gedragsproblemen
Docenten die oog hebben voor de context van gedrag en proactieve strategieën bedenken en plannen, kunnen verstorend gedrag voor zijn. Goed klassenmanagement, waarbij docenten van te voren nadenken over de werkwijze, regels en de sfeer, blijkt effectief. Leerlingen moet het gewenste gedrag wel bewust worden aangeleerd. Dat vraagt voortdurende professionalisering, ondersteund door schoolleiders. Een schoolbrede structurele aanpak met positieve gedragsinterventies komt eveneens ten goede aan het voorkomen en verminderen van verstorend gedrag.
Lees verder
Wat leidt tot hogere leeropbrengsten, onderwijs in een vreemde taal kort en intensief aanbieden of over een langere periode en minder intensief?
 MBO | Taal | Vakken
Voor het aanleren van deelvaardigheden als woordenschat en grammatica lijkt het effectief deze te verwerven met tussenpozen. Holistische taalvaardigheden als spreken en luisteren hebben waarschijnlijk meer kans van slagen bij een intensieve programmering. Het is dan wel noodzakelijk de student goed te ondersteunen.
Lees verder
Hoe kunnen leerkrachten het leren van kleuters die al kunnen lezen verrijken?
 PO | Differentiatie | Ook interessant
Aandacht besteden aan zowel begrijpend als technisch lezen, verhalen vertellen en hardop lezen. Daarmee verrijken leerkrachten het leren van kleuters. Verder is het belangrijk motivatie, interesse, autonomie en positieve zelfevaluaties te bevorderen. Een goede aanpak voor het leesonderwijs bij kleuters lijkt deelname aan taalsituaties en spel te zijn. Kinderen gaan samen lezen en schrijven, waardoor ze zich competent voelen en het belang van lezen en schrijven ervaren.
Lees verder
Wat zijn effectieve manieren om zeer moeilijk lerende kinderen begrijpend lezen te leren?
 (V)SO | Leer- & gedragsproblemen | Taal | Vakken
Ook voor kinderen met een verstandelijke beperking zijn vaardigheden in technisch lezen en begrijpend luisteren essentieel voor het niveau van begrijpend lezen. Deze kinderen zijn gebaat bij veel en structureel aanbod, systematische en expliciete instructie en veelvuldige oefening in (begrijpend) lezen. Wat helpt is een onderwijsprogramma met onder andere aandacht voor expliciet modelen (voordoen), begeleide inoefening (het geleerde oefenen en toepassen met hulp van de leraar), correctieve feedback, en het bevestigen en belonen van een goed resultaat.
Lees verder
Welke didactische aanpak van een programma voor brede talentontwikkeling heeft een positief effect op de motivatie van leerlingen?
 VO | Differentiatie | Motivatie
Talentontwikkeling staat hoog op de agenda in het voortgezet onderwijs, om leerlingen te motiveren en om ze beter te laten presteren. Daarbij gaat het zowel om ontwikkeling van schools talent als om brede talentontwikkeling. Belangrijke voorwaarde is een goed pedagogisch-didactisch klimaat in de klas. Leerlingen moeten zich veilig voelen, weten dat ze niet bang hoeven te zijn om vragen te stellen en dat het niet erg is om fouten te maken. Leerlingen hun eigen leerproces in handen geven en differentiatie versterken de motivatie. En opdrachten laten aansluiten bij de leefwereld van de leerlingen bevordert motivatie, net als leerlingen laten samenwerken.
Lees verder
Als middelbare scholieren van verschillende niveaus of jaarlagen samenwerken op projectbasis, wat zijn dan de effecten op hun motivatie en leerresultaten?
 VO
Samenwerkend leren kan succesvol zijn. Voorwaarden zijn wederzijdse afhankelijkheid, individuele verantwoordelijkheid en stimulerende interactie. Werken in groepen heeft positieve effecten op leerresultaten en motivatie, mits de niveauverschillen niet te groot zijn. Sterk heterogene groepen bieden wel voordelen voor de zwakkere leerlingen, maar zijn niet motiverend voor de sterkere leerlingen. Bovendien kost coördinatie en afstemming in dergelijke groepen veel tijd. Samenwerking door leerlingen van verschillende jaarlagen is daarom niet zonder meer aan te bevelen. Als ervoor gekozen wordt, is een duidelijke rolverdeling tussen groepsleden raadzaam.
Lees verder
Is het waar dat het (tekst)begrip van schriftelijke toetsitems van invloed is op de leerprestaties van vmbo-leerlingen?
 VO | Taal | Vakken
Schriftelijke toetsen en/of schriftelijke toetsitems doen een beroep op de leesvaardigheid van de leerling. Het begrijpen van toetsitems hangt onder andere samen met de woordenschat en de mate waarin het werkgeheugen door de opgave(n) wordt belast. Een aantal factoren kan het tekstbegrip van zwakkere lezers in het vmbo bevorderen. Aandacht voor de context, taalgebruik, tekstverbanden en woordenschat kan het tekstbegrip bij toetsitems en daarmee mogelijk de leerprestaties voor vmbo-leerlingen verhogen. Het idee is dat een beter tekstbegrip tot accuratere antwoorden zal leiden.
Lees verder
Hoe kunnen leerlingen in groep 3/4 zonder lesmethode vlot en accuraat leren lezen met ontwikkelingsgericht onderwijs?
 PO | Taal | Vakken
Achterstanden in het aanvankelijk (technisch) lezen zijn moeilijk te voorkomen wanneer zonder methodische ondersteuning wordt gewerkt. Leerlingen die moeite hebben met het automatiseren van woordherkenning moeten leesmateriaal krijgen dat daarvoor geschikt is. Daarnaast is het belangrijk dat zij gerichte instructie krijgen in de letter-klankkoppeling voor steeds moeilijkere woorden, beginnend bij de eenvoudige medeklinker-klinker(s)-medeklinker(mkm)-woorden. Als in ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) geen methode wordt gebruikt, dan moet de school het leesmateriaal zelf maken. En het is noodzakelijk leerkrachten van groep 3 en 4 te professionaliseren in systematische instructie voor zwakkere lezers, gericht op het automatiseren van de woordherkenning in de meest brede zin.
Lees verder
In hoeverre kunnen tieners in gepersonaliseerde leersituaties zelfgestuurd leergedrag laten zien?
 VO | MBO | Zelfregulerend leren | Ook interessant
Er bestaan meerdere varianten van gepersonaliseerd leren. De sturing van het leren kan volledig bij de leerlingen worden gelegd, waarbij zij zelf het leerproces ter hand nemen. Maar de sturing kan ook deels of volledig door de docent worden uitgevoerd. Of leerlingen die zelfsturing aankunnen, hangt onder meer af van hun kennis, ervaring en leeftijd. Bij veel tieners is volledig zelfstandig leergedrag (nog) niet ten volle waar te maken. De hersenfuncties die voor dit leergedrag nodig zijn, zijn nog in ontwikkeling. Zelfregulatie kan wel worden geleerd door directe instructie, door gepaste feedback, door leerlingen te inspireren en uit te dagen, en door de sturing langzaamaan aan hen over te dragen. Een motiverende rol van de docent is daarbij een noodzakelijke voorwaarde.
Lees verder

Niet gevonden waar je naar op zoek bent?

Stel direct jouw vraag