Vrij toegankelijke wetenschappelijke literatuur vinden

« naar startpagina met keuzemenu ‘Toegang tot wetenschappelijke literatuur voor leraren’

Deze webpagina biedt een overzicht van voorzieningen die leraren kunnen helpen bij het vinden, duiden en benutten van wetenschappelijke literatuur over onderwijsonderzoek.

Direct naar:
» Zoekvraag en zoekstrategie bepalen
» Vrij toegankelijke wetenschappelijke literatuur vinden
» Pakkende samenvattingen vinden
» Een betaalmuur omzeilen
» Selecteren en beoordelen
» Lezen en interpreteren
» Benutten en toepassen
» Contactformulier

Simpleicons_Interface_magnifier-1.svg

Vrij toegankelijke wetenschappelijke literatuur vinden

Pedagogische Studiën en Tijdschrift voor Lerarenopleiders zijn twee Nederlandstalige wetenschappelijke tijdschriften waarvan de artikelen (m.u.v. de twee meest recente jaargangen in het geval van het Tijdschrift voor Lerarenopleiders) vrij te raadplegen via de website zijn.
Pedagogische Studiën en Tijdschrift voor Lerarenopleiders zijn twee Nederlandstalige wetenschappelijke tijdschriften waarvan de artikelen (m.u.v. de twee meest recente jaargangen in het geval van het Tijdschrift voor Lerarenopleiders) vrij te raadplegen via de website zijn.

Pedagogische Studiën en Tijdschrift voor Lerarenopleiders zijn twee Nederlandstalige wetenschappelijke tijdschriften waarvan de artikelen (m.u.v. de twee meest recente jaargangen in het geval van het Tijdschrift voor Lerarenopleiders) vrij te raadplegen via de website zijn.

Narcis doorzoekt een miljoen publicaties van onderzoekers aan Nederlandse universiteiten. Gedeeltelijk gaat het hierbij om Nederlandstalige, vrij toegankelijke publicaties.

Narcis doorzoekt zo’n twee miljoen publicaties van onderzoekers aan Nederlandse universiteiten. Gedeeltelijk gaat het hierbij om Nederlandstalige, vrij toegankelijke publicaties.

De Koninklijke Bibliotheek wijst de weg naar wetenschappelijke content voor onder meer het onderwijs. Via het lidmaatschap van de Koninklijke Bibliotheek (15 euro per jaar voor privégebruik, gratis voor scholieren) is het mogelijk te zoeken in vele digitale bronnen.

De Koninklijke Bibliotheek wijst de weg naar wetenschappelijke content voor onder meer het onderwijs. Via het lidmaatschap van de Koninklijke Bibliotheek (15 euro per jaar voor privégebruik, gratis voor scholieren) is het mogelijk te zoeken in vele digitale bronnen.

De HBO Kennisbank biedt zo’n 6000 vrij toegankelijke publicaties aan met resultaten van onderzoek door Nederlandse hogescholen binnen het domein Opvoeding & Onderwijs. Gedeeltelijk gaat het hierbij om Nederlandstalige publicaties.

De HBO Kennisbank biedt zo’n 6000 vrij toegankelijke publicaties aan met resultaten van onderzoek door Nederlandse hogescholen binnen het domein Opvoeding & Onderwijs. Gedeeltelijk gaat het hierbij om Nederlandstalige publicaties.

ERIC (Education Resources Information Centre) is de grootste onderwijsonderzoekdatabank ter wereld. Na aanvinken van het selectievakje ‘Full text available on ERIC’ zoekt de databank binnen de meer dan 300.000 direct vrij toegankelijke publicaties (onder meer artikelen, boeken en proefschriften). Er is een lijst van tijdschriften op het terrein van onderwijsonderzoek beschikbaar waarbinnen ERIC zoekt. Kun je wel wat hulp gebruiken bij het zoeken binnen ERIC? De Radboud Universiteit heeft een zelfstudiemodule ontwikkeld.

De Research Map van Digital Promise biedt een indrukwekkende visuele weergave van hoe meer dan 100.000 recente en deels open access artikelen over onderwijsonderzoek zich onderling tot elkaar verhouden binnen en tussen elf verschillende topics. Bij doorklikken worden downloadlinks naar de meest representatieve artikelen binnen een (sub)topic gegeven. Er zijn twee type mapweergaves beschikbaar: de Network View en Chord View. Bekijk de YouTube video voor een tutorial.

Bij weergave van onderzoeksresultaten via de zoekmachine Google Scholar (ook beschikbaar als extensie) is aan de rechterkant van het scherm in één oogopslag te zien welke artikelen direct gratis gedownload kunnen worden.

Open Knowledge Maps doorzoekt onderstaande BASE-database, en biedt overzicht door de gevonden artikelen in onderlinge samenhang met elkaar binnen een thema te visualiseren. Er kan gefilterd worden op open access publicaties.

BASE (Bielefeld Academic Search Engine) doorzoekt zo’n 150 miljoen documenten, waarvan meer dan de helft open access is.

Education Commons ontsluit meer dan 200.000 open access publicaties vanuit universiteiten op het terrein van onderwijsonderzoek, waarbij je makkelijk kunt filteren op subonderwerp.

Met 1finder kun je zoeken in ruim 700.000 open access peer reviewed artikelen op het terrein van onderwijs.

core

Core doorzoekt 135 miljoen open access artikelen en biedt de mogelijkheid om gebruik te maken van geavanceerde zoekopties.

Dimensions is begin 2018 gelanceerd en doorzoekt zo’n 20 miljoen vrij toegankelijke publicaties.

Op OnlineCollege.org tref je een overzicht met 99 Excellent Open Access Journals for Educators.

Met het Open Access filter aangevinkt, doorzoekt ScienceOpen bijna vijf miljoen vrij toegankelijke artikelen.

Paperity ontsluit meer dan twee miljoen artikelen, die direct vrij te lezen zijn zonder doorverwijzing naar een externe site.

Ingenta Open ontsluit vrij toegankelijke wetenschappelijke tijdschriften en boeken, waarbij gefilterd kan worden op het thema onderwijs.

De Directory of Open Access Journals omvat drie miljoen artikelen uit circa 10.000 open access tijdschriften, waaronder tijdschriften over onderwijsonderzoek.

De Directory of Open Access Books verwijst naar meer dan 12.000 boeken die door wetenschappelijke uitgevers vrij toegankelijk zijn gemaakt, vooral uit de sociale wetenschappen en geesteswetenschappen.

OSF preprints doorzoekt ruim twee miljoen vrij toegankelijke ‘early versions’ van artikelen die nog niet via de officiële weg gepubliceerd zijn.

ResearchGate en Academia zijn online communities voor onderzoekers, maar ook voor niet-academici zijn miljoenen wetenschappelijke publicaties vrij toegankelijk via deze sites.

Open Access Theses and Dissertations en DART-Europe-E-theses Portal geven toegang tot proefschriften, aangeboden door meer dan 800 universiteiten, onderzoeksinstituten en bibliotheken.

question

Zoekvraag en zoekstrategie bepalen

Onderwijs met Kennis helpt leraren bij het zoeken, selecteren en beoordelen van kennis ter verbetering van de eigen onderwijspraktijk.

informatievaardigheden voor leraren

Pagina 16 en verder: Het boek Informatievaardigheden voor leraren (gratis PDF) van de Open Universiteit biedt jou als leraar hulp bij het afbakenen van het onderwerp en het formuleren van zoekvragen (vanaf pagina 16), evenals het bepalen van je zoekstrategie en zoektechnieken (vanaf pagina 21).

ehbe-onderzoek

Pagina 12 en verder: Hoe slimmer je zoekt, hoe relevanter de zoekresultaten. Onderzoeksjournalist Ewoud Sanders stelt dat slim zoeken binnen twee uur te leren is. In zijn boek Eerste Hulp bij e-onderzoek (gratis PDF) licht hij aan de hand van zoekvragen uit de academische praktijk toe hoe je slimmer digitale bronnen kunt doorzoeken.

Gratis webcursussen Zoeken van wetenschappelijke informatie, aangeboden door universiteiten en hogescholen.

eric basis oefening

Pagina 12 en verder: Hoe slimmer je zoekt, hoe relevanter de zoekresultaten. Onderzoeksjournalist Ewoud Sanders stelt dat slim zoeken binnen twee uur te leren is. In zijn boek Eerste Hulp bij e-onderzoek (gratis PDF) licht hij aan de hand van zoekvragen uit de academische praktijk toe hoe je slimmer digitale bronnen kunt doorzoeken.

De Universiteitsbibliotheek Utrecht stelt dat je voor het vaststellen van een effectieve zoekstrategie jezelf deze vier vragen kunt stellen. Ook ontvang je advies voor de opbouw van je zoekactie, en aanwijzingen over wat te doen als je te weinig of juist teveel zoekresultaten vindt.

Meer oefening nodig? Doorloop dan de webcursussen van de Hogeschool Rotterdam (ook beschikbaar als PDF en invulformulier); de Rijksuniversiteit Groningen; de Vrije Universiteit; de Universiteit Leiden of download de syllabus van de Universiteit Twente (PDF).

Simpleicons_Interface_magnifier-1.svg

Overzicht van websites met pakkende samenvattingen en praktische vertalingen

Kennisrotonde

Krijg kosteloos een wetenschappelijk gefundeerd antwoord op jouw onderwijsvraag via de Kennisrotonde.

De Kennisportal Onderwijs geeft toegang tot 20 verzamelingen van Nederlandstalige, betrouwbare informatie voor de dagelijkse onderwijspraktijk. Met één zoekactie krijg je zoekresultaten uit alle aangesloten databases en websites gepresenteerd die betrekking hebben op inzichten uit onderzoek naar onderwijs.

De video’s en artikelen op Leraar24 zijn gebaseerd op kennis en ervaring uit de praktijk en kennis uit wetenschappelijk onderzoek. Het platform geeft achtergronden, inspiratie, oplossingen en voorbeelden die direct toepasbaar zijn in het onderwijs.

Vakblad Didactief bericht over actuele ontwikkelingen in onderwijs en onderwijsonderzoek.

De Canon beroepsonderwijs omvat een verzameling artikelen over diverse onderwijsinhoudelijke zaken in het mbo en de volwasseneneducatie en geeft resultaten uit onderzoek op toegankelijke manier weer.

De Harvard Graduate School of Education onderhoudt de website Usable Knowledge waarbij resultaten uit onderwijsonderzoek op verhalende wijze worden toegelicht, voorzien van bronnen naar meer informatie.

Teacher, een website van de Australian Council for Educational Research, biedt infographics en columns waarmee inzichten uit onderwijsonderzoek gedeeld worden.

Op The Learning Scientists bloggen Amerikaanse onderzoekers over wetenschappelijk onderzoek naar leren, om het gebruik van effectieve doceer- en leerstrategieën te vergroten. Er zijn ook in het Nederlands vertaalde posters beschikbaar.

Edutopia is een website van de George Lucas Educational Foundation, gericht op scholen, waarbij inzichten uit onderwijsonderzoek gedeeld worden op de onderdelen project-based learning, comprehensive assessment, integrated studies, social and emotional learning, teacher development en technology integration.

pz50

Project Zero voorziet in tools en materialen die leraren kunnen gebruiken, voortkomend uit onderzoek van de Harvard Graduate School of Education.

Best Evidence Encyclopedia en Best Evidence Encyclopaedia UK bevatten samenvattingen van educatieve interventies die op grond van wetenschappelijk onderzoek het stempel ‘bewezen effectief’ hebben gekregen.

Bite Science is een database van het Center for Research on Children, Adolescents, and the Media (CCAM – UvA) met samenvattingen van wetenschappelijk onderzoek naar jongeren. Educatie is een van de rubrieken in de database.

Educational Evidence Portal geeft via één ingang toegang tot diverse betrouwbare websites en databases met resultaten van onderwijsonderzoek.

Teaching and Learning Toolkit biedt toegankelijke samenvattingen van onderwijsonderzoek over leerlingen met speciale behoeften. Bij elk onderzoek wordt kort vermeld hoe effectief de beschreven interventie is, hoe sterk het wetenschappelijk bewijs voor de werking van de interventie is en wat de kosten van de interventie zijn.

What Works Clearinghouse geeft een overzicht van educatieve programma’s, producten en beleidsmaatregelen die op grond van wetenschappelijk onderzoek het stempel ‘bewezen effectief’ hebben gekregen.

Science in the Classroom geeft toegang tot o.a. artikelen gepubliceerd in Science, en voorziet deze van aanvullend lesmateriaal.

Het Amerikaanse WestEd streeft naar onderwijsverbetering en biedt op haar website samenvattingen van onderzoeksresultaten aan.

In de publicatie Science for learning (PDF) van de organisatie Deans for Impact staan inzichten uit onderzoek naar hoe leerlingen leren samengevat, en zijn deze aangevuld met praktisch geformuleerde implicaties voor de lespraktijk.

2000px-Lock_font_awesome.svg

Een betaalmuur omzeilen

Een interessant artikel gevonden op de website van een uitgever, maar dien je ervoor te betalen om het volledige artikel te mogen lezen? Het programma Unpaywall helpt met het zoeken naar een gratis versie van de publicatie en kleurt groen als deze wordt gevonden. Het programma werkt als een plug-in in de browser (Chrome en Firefox).

De Universiteitsbibliotheken benoemen in de uitgave How to get the pdf (PDF) een aantal routes voor het bemachtigen van een wetenschappelijk artikel achter een betaalmuur.

Wanneer je op een betaalmuur stuit, kun je tevens de plugin Open Access Button activeren. De dienst gaat na of er op het web een vrij toegankelijke versie van het artikel beschikbaar is, en verwijst in dat geval door. De dienst werkt nog niet altijd even vlekkeloos.

Indien je beschikt over een Twitteraccount: voeg de hashtag #Icanhazpdf toe aan je tweet waarin je melding maakt van de weblink naar het artikel. Daarmee verzoek je de Twittercommunity om een kopie van het artikel dat je wilt lezen.

Je kunt de auteur van het artikel e-mailen met het verzoek om het artikel toe te sturen. Google de naam van de auteur en vind de website van de universiteit waar zij/hij werkzaam is. Daarop staan meestal contactgegevens van individuele onderzoekers vermeld.

Geen open access variant beschikbaar?

Onderstaande websites bieden betaalbare alternatieven:

De Koninklijke Bibliotheek wijst de weg naar wetenschappelijke content voor onder meer het onderwijs. Via het lidmaatschap van de Koninklijke Bibliotheek (15 euro per jaar voor privégebruik, gratis voor scholieren) is het mogelijk te zoeken in vele digitale bronnen.

De Koninklijke Bibliotheek wijst de weg naar wetenschappelijke content voor onder meer het onderwijs. Via het lidmaatschap van de Koninklijke Bibliotheek (15 euro per jaar voor privégebruik, gratis voor scholieren) is het mogelijk te zoeken in vele digitale bronnen.

Via DeepDyve is het mogelijk om voor 40 euro per maand onbeperkt wetenschappelijke artikelen te lezen.

Bulb

Selecteren en beoordelen

Onderwijs met Kennis helpt leraren met het ontwikkelen van vaardigheden om literatuur te gebruiken voor onderwijsverbetering, aan de hand van stappenplannen en voorbeelden. In de stap Hoe selecteer je? worden tips besproken over hoe je bronnen selecteert die je verder wilt gaan bestuderen.

informatievaardigheden voor leraren

Pagina 16 en verder: Het boek Informatievaardigheden voor leraren (gratis PDF) van de Open Universiteit biedt jou als leraar hulp bij het afbakenen van het onderwerp en het formuleren van zoekvragen (vanaf pagina 16), evenals het bepalen van je zoekstrategie en zoektechnieken (vanaf pagina 21).

De Engelstalige CRAAP Test (PDF) bevat een checklist waarmee je gevonden informatie kunt evalueren op actualiteit, relevantie, afzender, accuraatheid en doel.

Gratis webcursussen Zoeken van wetenschappelijke informatie, aangeboden door universiteiten en hogescholen.

De Universiteitsbibliotheek Utrecht geeft je op beknopte wijze inzicht in hoe je de relevantie en wetenschappelijkheid van bronnen kunt vaststellen.

Meer oefening nodig in het beoordelen van je zoekresultaten? Bekijk dan de volgende pagina’s uit de webcursussen van de Hogeschool Rotterdam (ook beschikbaar als PDF); de Rijksuniversiteit Groningen; de Vrije Universiteit; de Universiteit Leiden of bekijk vanaf pagina 45 de syllabus van de Universiteit Twente (PDF).

Lezen en interpreteren

Onderwijs met Kennis helpt leraren met het ontwikkelen van vaardigheden om literatuur te gebruiken voor onderwijsverbetering, aan de hand van stappenplannen en voorbeelden. In de stap Hoe interpreteer je kennis? geeft de tool je tips hoe je de kern eruit haalt, wat relevant is voor jouw vraag of probleem en wat de waarde is van wat er staat.

informatievaardigheden voor leraren

Pagina 43 en verder: Het boek Informatievaardigheden voor leraren (gratis PDF) van de Open Universiteit biedt jou als leraar hulp bij het bestuderen en verwerken van de gevonden informatie. Zo ontvang je vanaf pagina 43 tips welke vragen je jezelf zou kunnen stellen tijdens het lezen.

linpilcare

Het Engelstalige Linpilcare project biedt advies voor leraren hoe ze kritisch wetenschappelijke literatuur kunnen lezen, zie de Guide to review literature en How to read academic articles en Guide for critical reading.

pz50

Probeer je grip te krijgen op concepten waarover je leest in wetenschappelijke literatuur? The Understanding Map (onderdeel van het Engelstalige Project Zero van de Harvard Graduate School of Education) visualiseert hoe je betekenis kunt geven aan concepten en hoe je ze kunt begrijpen.

Benutten en toepassen

Onderwijs met Kennis helpt leraren met het ontwikkelen van vaardigheden om literatuur te gebruiken voor onderwijsverbetering, aan de hand van stappenplannen en voorbeelden. In de stap Hoe benut je kennis? ontvang je tips hoe je de gevonden kennis vertaalt naar je eigen schoolpraktijk.

Lees de zes tips uit NRO-onderzoek om draagvlak voor onderwijsvernieuwingen binnen je school te genereren. Of download het volledige rapport.

Maak zelf een implementatieplan. De tips die ZonMw geeft voor het implementeren van resultaten uit onderzoek in de dagelijkse zorgpraktijk, kunnen ook inspireren voor toepassing in de onderwijspraktijk.

Ook het Nederlands Jeugdinstituut biedt verschillende hulpmiddelen aan om een passende aanpak te vinden voor een te realiseren verandering.

De Education Endowment Foundation heeft voor scholen de Engelstalige uitgave Putting Evidence to Work: A School’s Guide to Implementation uitgebracht, bestaande uit een schema met aanbevelingen; een gids met uitgebreide toelichting; een voorbeeld van een implementatieplan en een overzicht van het verloop van een implementatieproces.

De Engelstalige toolkits Evidence-informed teaching: self-assessment tool for teachers en Evidence-informed teaching: self-assessment tool for schools van Chartered College of Teaching zijn ontwikkeld om leraren en schoolleiders te stimuleren om aan de slag te gaan met resultaten uit onderwijsonderzoek.

Thoughts cloud

Contactformulier

Reacties op de toegang tot literatuur-pagina’s en ideeën voor hoe we deze nog beter kunnen laten aansluiten op de behoefte van leraren, ontvangen we heel graag. Neem contact op met Rowan Zuidema, adviseur Kennisbenutting, via r.zuidema@nwo.nl, via 070 349 43 66 of vul onderstaand contactformulier in.

Tijdens het afgelopen NRO-congres op 1 november 2017 namen ruim 30 onderwijsprofessionals deel aan de sessie ‘Open access wetenschappelijke literatuur vinden: hoe pak je dat aan?’. Bekijk een verslag van de sessie op nro-congres.nl/reportages. Zou je een dergelijke workshop ook willen bijwonen en zo ja, met welke insteek? Laat het ons weten.

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.